{"id":976,"date":"2012-06-11T05:16:52","date_gmt":"2012-06-11T05:16:52","guid":{"rendered":"http:\/\/bizimkokpit.com\/?p=976"},"modified":"2015-06-11T05:19:15","modified_gmt":"2015-06-11T05:19:15","slug":"tropopoz-iklim-kabugu-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/2012\/06\/11\/tropopoz-iklim-kabugu-nedir\/","title":{"rendered":"Tropopoz (\u0130klim Kabu\u011fu) Nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Troposfer ve stratosfer tabakalar\u0131n\u0131 ay\u0131ran s\u0131n\u0131ra Tropopoz denir. Tropopoz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n sabit oldu\u011fu izotermal bir tabaka ile karakterize edilir.<\/p>\n<p>Tropopozun (\u0130klim Kabu\u011fu) D\u00fcnya Meteoroloji \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan kullan\u0131lan kesin tan\u0131m\u0131: \u201cstandart s\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015fme oran\u0131n\u0131n (hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 her 1000 feet\u2019de 1.98 C derece d\u00fc\u015fer) en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu seviyedir ki bu seviyenin 2 km \u00fczerine kadar 2 dereceyi ge\u00e7mez.\u201d<\/p>\n<p>Tropopozun y\u00fcksekli\u011fi troposferin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Hava \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a geni\u015fler ve so\u011fuduk\u00e7a daha yo\u011funla\u015f\u0131r ve daral\u0131r. Genel olarak g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve \u0131s\u0131nman\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu alanlarda tropopoz y\u00fcksekli\u011finin artaca\u011f\u0131n\u0131 veya g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve \u0131s\u0131nman\u0131n az oldu\u011fu alanlarda tropopoz y\u00fcksekli\u011finin azalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>Hava genellikle kutuplar \u00fczerinde ekvatora g\u00f6re daha so\u011fuk oldu\u011fu i\u00e7in tropopoz kutuplarda en d\u00fc\u015f\u00fck y\u00fckseklikte (yakla\u015f\u0131k 23.000 fit veya 7 km) ekvatorda ise en fazla y\u00fcksekliktedir (yakla\u015f\u0131k 53.000 fit veya 16 km). Ayr\u0131ca kutuplardaki tropopoz seviyesi yaz mevsiminde k\u0131\u015fa nazaran daha y\u00fcksektir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tropopoz seviyesi mevsimsel de\u011fi\u015fikli\u011fin yan\u0131 s\u0131ra atmosferik bas\u0131n\u00e7 ile de de\u011fi\u015fir. Atmosferik bas\u0131n\u00e7 artt\u0131k\u00e7a hava geni\u015fleyecek ve tropopozu d\u00fcnyadan uza\u011fa do\u011fru itecektir. Aksine atmosferik bas\u0131n\u00e7 azald\u0131k\u00e7a tropopoz seviyesi d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n<p>Ekvatordaki y\u00fczey s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 kutuplardan daha y\u00fcksek olmas\u0131na ra\u011fmen, tropopozdaki s\u0131cakl\u0131k kutuplara nazaran daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortalama s\u0131cakl\u0131k, irtifan\u0131n artmas\u0131 ile d\u00fc\u015fer ki ekvatordaki tropopoz seviyesi de kutuplara g\u00f6re daha y\u00fcksektir.<\/p>\n<p>Tipik olarak tropopozdaki s\u0131cakl\u0131k kutuplar \u00fczerinde -50<sup>0 <\/sup>C derece, ekvator \u00fczerinde -80<sup>0 <\/sup>C derecedir.<\/p>\n<p>Tropopoz y\u00fcksekli\u011fi ekvatordan kutuplara do\u011fru sabit bir \u015fekilde azalmaz fakat tropopoz i\u00e7inde k\u0131vr\u0131mlar yaparak veya aral\u0131klar b\u0131rakarak azalma e\u011filimindedir. \u0130ki ana k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 mevcuttur, biri 40<sup>0<\/sup> enleminde ve di\u011feri 60<sup>0<\/sup> enlemindedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir k\u0131r\u0131lma da 55<sup>0<\/sup> enleminde olabilir.<\/p>\n<p>K\u0131r\u0131lmalar tropopoz seviyesinin hemen a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 civar\u0131nda jet stream olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc r\u00fczg\u00e2rlara neden olabilirler. Tablo yaz ve k\u0131\u015f mevsiminde enlemlere g\u00f6re tropopoz y\u00fcksekliklerini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Enlem<\/strong><\/td>\n<td><strong>K\u0131\u015f<\/strong><\/td>\n<td><strong>Yaz<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>0<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>56.000 feet<\/td>\n<td>55.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>10<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>55.000 feet<\/td>\n<td>52.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>20<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>52.000 feet<\/td>\n<td>51.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>30<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>45.000 feet<\/td>\n<td>47.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>40<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>38.000 feet<\/td>\n<td>43.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>50<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>35.000 feet<\/td>\n<td>38.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>60<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>33.000 feet<\/td>\n<td>35.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>70<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>29.000 feet<\/td>\n<td>31.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>80<sup>0<\/sup><\/td>\n<td>25.000 feet<\/td>\n<td>29.000 feet<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>\u00c7o\u011fu ticari u\u00e7ak troposfer tabakas\u0131n\u0131n \u0131s\u0131 de\u011fi\u015fiminden faydalanmak i\u00e7in tropopoz seviyesinde veya alt\u0131nda u\u00e7ar. \u00c7\u00fcnk\u00fc tropopoz seviyesinin \u00fczerinde art\u0131k s\u0131cakl\u0131k her 1000 feet\u2019te yakla\u015f\u0131k 2 derece d\u00fc\u015fmez ve -55 derecelerde sabit kal\u0131r. Yani bu seviye atmosferdeki en so\u011fuk seviyedir. Jet motorlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda daha etkili \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fiminin \u00e7ok az oldu\u011fu bu seviyede u\u00e7u\u015f daha stabildir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/slide_5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-977\" src=\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/slide_5-300x225.jpg\" alt=\"slide_5\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/slide_5-300x225.jpg 300w, https:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/slide_5.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Troposfer ve stratosfer tabakalar\u0131n\u0131 ay\u0131ran s\u0131n\u0131ra Tropopoz denir. Tropopoz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n sabit oldu\u011fu izotermal bir tabaka ile karakterize edilir. Tropopozun (\u0130klim Kabu\u011fu) D\u00fcnya Meteoroloji \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan kullan\u0131lan kesin tan\u0131m\u0131: \u201cstandart s\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015fme oran\u0131n\u0131n (hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 her 1000 feet\u2019de 1.98 C derece d\u00fc\u015fer) en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu seviyedir ki bu seviyenin 2 km \u00fczerine kadar 2 dereceyi ge\u00e7mez.\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":977,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meteoroloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=976"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":978,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/976\/revisions\/978"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}