Sizden Pilot Olur mu?<\/p>\n
Pilot, hobi, hususi veya profesyonel olarak bir hava ta\u015f\u0131t\u0131n\u0131 kullanan, sevk ve idaresini \u00fcstlenen meslek grubunun genel ad\u0131d\u0131r. Hobi olarak u\u00e7mak i\u00e7in sadece bir hususi pilot lisans\u0131na sahip olman\u0131z yeterliyken Ge\u00e7iminizi pilot olarak sa\u011flamak istemeniz halinde, hususi pilot lisanslar\u0131na y\u00f6nelik u\u00e7u\u015f e\u011fitiminden veya s\u0131nav\u0131ndan ayr\u0131 olarak ticari seviyede bir lisansa ihtiyac\u0131n\u0131z olacakt\u0131r.\u2028\u2028Pilotluk mesle\u011fi, s\u00fcrekli e\u011fitim ve kendini geli\u015ftirmeyi zaruri k\u0131lan, y\u00fcksek sorumluluk ve dikkat gerektiren prestijli bir meslektir. \u00d6zellikle pilotluk mesle\u011fini ticari u\u00e7u\u015flarda kariyer olarak s\u00fcrd\u00fcren pilotlar\u0131n, y\u0131l\u0131n 365 g\u00fcn\u00fc ve g\u00fcn\u00fcn 24 saati u\u00e7u\u015flar ger\u00e7ekle\u015febilece\u011finden dolay\u0131 \u00e7ok d\u00fczenli bir mesai uygulamas\u0131 bulunmamaktad\u0131r.\u2028\u2028Bununla birlikte Pilotlar\u0131n G\u00f6rev S\u00fcreleri; g\u00fcnl\u00fck, haftal\u0131k, ayl\u0131k, \u00fc\u00e7 ayl\u0131k ve y\u0131ll\u0131k olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. U\u00e7u\u015f g\u00f6rev ve dinlenme s\u00fcreleri, ilgili yasal talimatlar do\u011frultusunda d\u00fczenlenmektedir. Bu prestijli meslek zorluklar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00fcksek bir gelir potansiyeline de sahiptir. <\/p>\n
Neden bu ba\u015fl\u0131k?<\/p>\n
Yaz\u0131y\u0131 kaleme almaktaki as\u0131l maksad\u0131m\u0131z; pilotluk mesle\u011fini se\u00e7meyi d\u00fc\u015f\u00fcnen gen\u00e7lerimize bilgi vermek ve mesle\u011fe d\u0131\u015far\u0131dan bakan insanlara pilotlar ile empati yapabilecek bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda u\u00e7ma tutkusu olarak ba\u015flayan bu heves, meslek haline geldi\u011finde asl\u0131nda \u00e7ok farkl\u0131 ve zor bir hayat tarz\u0131 se\u00e7ti\u011fimizin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ile profesyonel bir me\u015fgale ve tutku haline gelir. \u00d6zellikle havayolu pilotlu\u011funa giden s\u00fcre\u00e7te ve profesyonel olarak pilotluk mesle\u011fini icra ederken nas\u0131l bir olay\u0131n i\u00e7ine girdi\u011fimizi t\u00fcm \u201cilgililere\u201d anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m istedik.<\/p>\n
Evet gelelim ilk soruya; Sizden pilot olur mu?<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn ger\u00e7ekleri bilmeden bir karar vermek zordur. Ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar mesle\u011fi t\u00fcm detaylar\u0131 ile anlatmak bizden. Sonras\u0131 size kalm\u0131\u015f. <\/p>\n
\u00d6ncelikle buna sadece siz karar veremezsiniz. Ya da ben pilot olmak istiyorum, bu mesle\u011fi se\u00e7tim deyip kursuna veya okuluna ba\u015flaman\u0131z tek ba\u015f\u0131na kesinlikle yeterli de\u011fildir. Pilotluk bir \u00fcniversite s\u0131nav\u0131na girip yeterli puan\u0131 almakla giri\u015f yapabilece\u011finiz bir meslek de\u011fildir. Heves etti\u011finiz bu i\u015fe ula\u015fmak i\u00e7in ba\u015fta kabiliyet olmak \u00fczere bir\u00e7ok unsurun bir araya gelmesi gerekir. <\/p>\n
Pilot olmak i\u00e7in ne mezunu olmam gerekiyor?<\/p>\n
U\u00e7u\u015f e\u011fitimi almak i\u00e7in T\u00fcrk Sivil Havac\u0131l\u0131k Mevzuat\u0131na g\u00f6re lise mezunu olmak yeterlidir. Ancak havayolu i\u015fletmeleri \u00e7o\u011funlukla \u00fcniversite mezunu pilot istihdam\u0131n\u0131 tercih etmektedir. Lise mezunu olanlar\u0131n havayollar\u0131nda pilot olarak istihdam edilme \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00dcniversite mezunlar\u0131 aras\u0131nda da \u00e7o\u011funlukla teknik e\u011fitim alanlar\u0131n tercih edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
\u00c7o\u011funlukla bir \u00fcniversitenin herhangi bir fak\u00fcltesinden mezun olmak pilotaj e\u011fitimi almaya aday aday\u0131 olmak demektir. -en az lise mezunu olmak gerekmektedir- Girece\u011finiz u\u00e7u\u015f okulu ve\/veya size e\u011fitim verecek, imkan sa\u011flayacak havac\u0131l\u0131k \u015firketinin sizden baz\u0131 talepleri olacakt\u0131r; bunlardan s\u0131ras\u0131 ile bahsetmek gerekirse;<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k yeterlili\u011fi<\/p>\n
Sivil Havac\u0131l\u0131k Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (SHGM), SHT-3 Havac\u0131l\u0131k Sa\u011fl\u0131k Talimat\u0131 ile u\u00e7ucu personelin sa\u011fl\u0131k muayene kurallar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n uygulama usullerini d\u00fczenlemektedir. U\u00e7ucu veya u\u00e7ucu adaylar\u0131 lisanslar\u0131n\u0131n verdi\u011fi yetkileri emniyetle kullanabilmeleri i\u00e7in belirli periyotlarla sa\u011fl\u0131k muayenesinden ge\u00e7meleri gerekir (40 ya\u015f\u0131na kadar her y\u0131l, 40 ya\u015f\u0131ndan sonra 6 ayda bir). <\/p>\n
Pilot adaylar\u0131 ve PPL (hususi pilot lisans\u0131), CPL (ticari pilot lisans\u0131), ATPL (havayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 pilotlu\u011fu lisans\u0131) sahibi u\u00e7ucular, Ortak Havac\u0131l\u0131k Kurallar\u0131 JAR-FCL-3 ve ICAO-Ek-1 sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131na g\u00f6re P\u0130LOTAJ muayenesi yapmaya yetkili bir hastane taraf\u0131ndan muayene edilmeli ve ticari pilotluk i\u00e7in 1nci s\u0131n\u0131f Sa\u011fl\u0131k Lisans\u0131 almas\u0131 gerekmektedir. Muayene ge\u00e7erlilik s\u00fcresi 1 y\u0131ld\u0131r. Mesela; Ast\u0131m, diyabet ve renk k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc gibi durumlar pilotlu\u011fa engel sa\u011fl\u0131k problemleri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Meslek hayat\u0131n\u0131z boyunca \u201cPilotluk Lisans\u0131n\u0131z\u201d ile birlikte ta\u015f\u0131man\u0131z gereken \u201cSA\u011eLIK L\u0130SANSINIZ\u201d her sene yenilenmelidir. Pilotluk i\u00e7in yeterli \u201cSa\u011fl\u0131k Gerekliliklerini\u201d sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcn Pilotluk Lisans\u0131n\u0131z\u0131n da bir h\u00fckm\u00fc kalmaz. Sa\u011fl\u0131k sertifikas\u0131n\u0131n herhangi bir sebepten dolay\u0131 (\u00f6rne\u011fin, t\u0131bbi uygunluktaki azalma) al\u0131nmas\u0131, pilot lisans\u0131n\u0131z\u0131 ve ilgili lisans\u0131n imtiyazlar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lacakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Yabanc\u0131 dil (\u0130ngilizce) yeterlili\u011fi<\/p>\n
SHT-1L Dil Yeterlili\u011fi Talimat\u0131na ve uluslararas\u0131 talimatlara g\u00f6re; \u201cUluslararas\u0131 u\u00e7u\u015f yapacak pilotlar ile uluslararas\u0131 trafi\u011fe hizmet veren hava trafik kontrol\u00f6rleri, ICAO derecelendirme cetveline g\u00f6re en az operasyonel seviye (seviye 4) \u0130ngilizce dil yeterlili\u011fine sahip olmal\u0131d\u0131r.\u201d Seviye 4 dil yeterlili\u011fi, test tarihinden itibaren 3 y\u0131l ge\u00e7erlidir. Seviye 5 dil yeterlili\u011fi, test tarihinden itibaren 6 y\u0131l ge\u00e7erlidir. Seviye 6 dil yeterlili\u011fi, s\u00fcresiz olarak ge\u00e7erlidir. SHGM veya yetkili kurumlarca yap\u0131lacak s\u0131navda \u201cLevel 4\u201d seviyesindeki bir pilot veya aday test tarihinden itibaren 3 y\u0131l sonra tekrar Dil Yeterlili\u011fi s\u0131nav\u0131na girerek lisans\u0131na i\u015fletmek zorundad\u0131r.<\/p>\n
Havac\u0131l\u0131k FREZYOLOJ\u0130S\u0130 minimum gramer kural\u0131 ile basit istek ve talimatlar\u0131 anlatman\u0131n usul\u00fcd\u00fcr. Fakat havac\u0131l\u0131k telsiz haberle\u015fmesinde ICAO standart havac\u0131l\u0131k terminolojisinin niyet edilen mesaj iletimine yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 \u2013\u00f6zellikle s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131, anormal, beklenmedik veya karma\u015f\u0131k durumlarda\u2013 standart frezyoloji d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak d\u00fcz \u0130ngilizce ile do\u011fru ve etkin ileti\u015fimi s\u00fcrd\u00fcrebilir yeterlilikte olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Pilot veya pilot adaylar\u0131n\u0131n \u0130ngilizce Dil yeterlili\u011fi alt\u0131 konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmektedir. Telaffuz, Gramer, Kelime bilgisi, Ak\u0131c\u0131l\u0131k, Anlama, \u0130leti\u015fim. <\/p>\n
Pilotlar i\u00e7in \u0130ngilizce bilmek dalg\u0131c\u0131n oksijen t\u00fcp\u00fcne olan ihtiyac\u0131 gibidir. Meslek hayat\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar t\u00fcm d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131 \u0130ngilizce dilinde olan pilotlar\u0131n \u0130ngilizce bilme zaruretini detayland\u0131rmak yerine konu ile ilgili makaleden bir al\u0131nt\u0131 yapmakta fayda var san\u0131r\u0131m. \u201cSon y\u0131llarda \u00fclkemizde h\u0131zla artan yabanc\u0131 pilot say\u0131s\u0131, saatlerce kokpiti payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z meslekta\u015f\u0131n\u0131zla u\u00e7u\u015f harekat\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7leri \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek ve sohbet edebilmek i\u00e7in dahi \u0130ngilizce diline hakim olmay\u0131 gerektirir hale gelmi\u015ftir. Havayolu pilotlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u00e7a yurtd\u0131\u015f\u0131nda konaklad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u0130ngilizce\u2019nin yan\u0131s\u0131ra Frans\u0131zca, \u0130spanyolca, Almanca gibi \u00e7ok konu\u015fulan dilleri bilmeleri de tercih sebebi olabilmektedir. Havac\u0131l\u0131k kadar \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tan\u0131mayan bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 daha bulunamayaca\u011f\u0131ndan havac\u0131lar i\u00e7in fazla dil g\u00f6z \u00e7\u0131karmaz desek yeridir.\u201d<\/p>\n
DLR, psikomotor vb testler<\/p>\n
Havayollar\u0131, pilot adaylar\u0131n\u0131 i\u015fe almadan DLR olarak adland\u0131r\u0131lan veya buna benzer testlerden ge\u00e7irmektedir. Bu testlerden ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in aday\u0131n g\u00f6rsel haf\u0131za, duyu organlar\u0131 aras\u0131ndaki koordinasyon, konsantrasyon, temel fizik kavramlar\u0131, \u00fc\u00e7 boyutlu d\u00fc\u015f\u00fcnme, alg\u0131lama h\u0131z\u0131 ve ge\u00e7ici bellek gibi kriterler \u00f6l\u00e7\u00fclmektedir. Bu \u00f6zellikleriniz zay\u0131f ise e\u011fitimlerinizi tamamlasan\u0131z bile havayollar\u0131nda pilot olarak istihdam edilebilmeniz m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir.\u00a0<\/p>\n
Bir pilot aday\u0131n\u0131n u\u00e7u\u015f e\u011fitimi almadan \u00f6nce, pilotaj kabiliyetinin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcp de\u011ferlendirilmesi en az\u0131ndan bir \u00f6n fikir sahibi olunmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yetene\u011fi, saatlik u\u00e7u\u015f maliyeti 300-500 dolarlarla ifade edilen u\u00e7aklarda anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak pahal\u0131 bir y\u00f6ntemdir. Bu durumda e\u011fitimde nakit ve vakit kaybetmemek i\u00e7in pilotlu\u011fa elveri\u015fli\/kabiliyetli oldu\u011funuzu derecelendiren DLR testleri de ayr\u0131ca a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir engeldir.<\/p>\n
Nas\u0131l pilot olunur?<\/p>\n
T\u00fcm gereklilikleri yerine getirdikten ve bir u\u00e7u\u015f okuluna kabul edildikten sonra e\u011fitiminiz TEOR\u0130K YER dersleri ve U\u00c7U\u015e e\u011fitimi olarak ayn\u0131 anda ba\u015flar. TEOR\u0130K YER dersleri ICAO (Uluslararas\u0131 Sivil Havac\u0131l\u0131k Organizasyonu) ve SHGM taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f 14 adet ders kitab\u0131d\u0131r. Kitaplar e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ortama (u\u00e7u\u015f okulu) g\u00f6re T\u00dcRK\u00c7E veya \u0130NG\u0130L\u0130ZCE olarak bulunsa bile pilotluk lisans\u0131n\u0131z\u0131 alabilmeniz i\u00e7in SHGM nezdinde t\u00fcm dersleri bilgisayar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130NG\u0130L\u0130ZCE olarak vermeniz gerekmektedir.<\/p>\n
Teorik bilgi gerekliliklerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 -E\u011fitim<\/p>\n
Bu husus, yer derslerinin tamamlanmas\u0131ndan ve belirli say\u0131da s\u0131navlardan ge\u00e7ilmesinden olu\u015fmaktad\u0131r (S\u00f6z konusu s\u0131navlar\u0131n say\u0131s\u0131 ilgili lisans seviyesine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkenlik arz etmektedir; \u00f6rne\u011fin, ATPL i\u00e7in 14 ders ve s\u0131nav gerekli g\u00f6r\u00fclmektedir.)<\/p>\n
Meteorology (Meteoroloji)
\nGeneral Navigation (Genel Seyr\u00fcsefer)
\nRadio Navigation (Radyo Seyr\u00fcsefer)
\nAirframes and Systems, Power-plant (G\u00f6vde\/ U\u00e7ak Sistemleri\/ Motor)
\nElectrics (Alet\/Elektronik)
\nInstrumentation (Alet U\u00e7u\u015fu, Aletli Seyr\u00fcsefer)
\nPrinciples of Flight (U\u00e7u\u015f Prensipleri)
\nPerformance (Performans)
\nMass and Balance (A\u011f\u0131rl\u0131k ve Denge)
\nFlight Planning (U\u00e7u\u015f Planlama ve \u0130zleme)
\nAir Law (Hava Hukuku ve ATC Usulleri)
\nHuman Performance and Limitations (\u0130nsan Performans\u0131 ve Limitleri)
\nOperational Procedures (Operasyon Usulleri)
\nCommunications (VFR-IFR Haberle\u015fme)<\/p>\n
U\u00e7u\u015f e\u011fitiminin tamamlanmas\u0131<\/p>\n
Pilotaj E\u011fitimi ise kullan\u0131lan hava ara\u00e7lar\u0131 ve yak\u0131t ba\u015fta olmak \u00fczere do\u011fal olarak olduk\u00e7a masrafl\u0131 bir e\u011fitimdir. S\u0131f\u0131rdan havayolu pilotlu\u011funa kadar s\u00fcrecek bir e\u011fitimin maliyeti yakla\u015f\u0131k 140.000 EURO kadard\u0131r. E\u011fitim \u00fccretini pilot adaylar\u0131 kendileri kar\u015f\u0131layabilece\u011fi gibi, e\u011fitim kredisi kullanmak veya e\u011fitim \u00fccretini \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 \u015firkete bor\u00e7lanmak \u015feklinde de imkan bulabilirler.<\/p>\n
U\u00e7u\u015f e\u011fitimlerinin s\u00fcresi u\u00e7u\u015fa elveri\u015fli hava ko\u015fullar\u0131 ile do\u011frudan ilgilidir. Bu nedenle u\u00e7u\u015f okullar\u0131 veya u\u00e7u\u015f b\u00f6lgeleri genellikle elveri\u015fli hava ko\u015fullar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerlerde se\u00e7ilir. Aksi halde 1,5 sene i\u00e7inde bitmesi gereken e\u011fitimler bir s\u00fcre sarkabilir ki bu da e\u011fitim maliyetini art\u0131ran bir fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n
Ticari pilot lisans\u0131 (CPL) i\u00e7in 200 u\u00e7u\u015f saati ger\u00e7ekle\u015ftirilecek u\u00e7u\u015f e\u011fitimi basitten karma\u015f\u0131\u011fa do\u011fru devam ederken her safhada kontrol edilir. En sonunda SHGM taraf\u0131ndan yetkilendirilen bir \u201cKontrol Pilotu\u201d g\u00f6zetiminde u\u00e7u\u015f s\u0131nav\u0131n\u0131n (kontrol u\u00e7u\u015fu) ba\u015far\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir. ATPL (Havayolu Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 Pilot Lisans\u0131) i\u00e7in ise minimum ya\u015f 21 minimum u\u00e7u\u015f tecr\u00fcbesi 1500 u\u00e7u\u015f saatidir.<\/p>\n
K\u0131saca \u00f6zetlemek gerekirse;
\nBu i\u015fe ay\u0131racak yeterli paran\u0131z varsa veya sizin i\u00e7in yap\u0131lacak masraf\u0131 \u00f6demeyi taahh\u00fct ederseniz,
\nEn az orta ve y\u00fcksek seviyede IQ ve EQ (duygusal zeka)\u2019ya sahipseniz, (\u00fcniversite e\u011fitimi, DLR\/psikoloji testleri)
\nEn az okuyup anlayacak, konu\u015fup anlatacak kadar \u0130ngilizce biliyorsan\u0131z (Aviation English Level 4)
\nHavac\u0131l\u0131k hakk\u0131nda en az 1-1,5 sene s\u0131k\u0131 bir e\u011fitimden sonra mecburen g\u00fcncel kalabilmek i\u00e7in \u00f6m\u00fcr boyu okumaya devam edecekseniz,
\nHavac\u0131l\u0131k kurallar\u0131na mesle\u011finizin sonuna kadar s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 kalacak kadar sorumluluk sahibi iseniz,
\nHer sene \u201cPeriyodik Sa\u011fl\u0131k Muayenelerinden\u201d pilotaja elveri\u015flidir raporu alabiliyorsan\u0131z, sizden pilot olur.<\/p>\n
D\u00fcnyada 7 ya\u015f\u0131nda \u00e7ocuklardan ev han\u0131mlar\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazede hava arac\u0131 kullanan insanlar mevcut. \u0130yi bir e\u011fitimle bir\u00e7ok insan pilot olabilir. Fakat pilotluk, tek motorlu birka\u00e7 ki\u015filik hafif u\u00e7aklardan 4 motorlu y\u00fczlerce yolcu ta\u015f\u0131yan tonlarca a\u011f\u0131rl\u0131ktaki hava ara\u00e7lar\u0131nda hava yolu pilotlu\u011funa kadar geni\u015f bir alanda yap\u0131lmaktad\u0131r. Takdir edersiniz ki asgari gereksinimlerin d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 kategorilerdeki u\u00e7u\u015flar i\u00e7in pilotlardan da farkl\u0131 beceri seviyeleri beklenir.<\/p>\n
Bir akrobasi pilotu u\u00e7a\u011f\u0131n ve kendisinin kabiliyeti i\u00e7indeki maksimum s\u0131n\u0131rlarda u\u00e7u\u015f yaparken, \u00e7ift motorlu k\u00fc\u00e7\u00fck bir ticari kargo u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n pilotu, kalk\u0131\u015f-t\u0131rman\u0131\u015f-d\u00fcz u\u00e7u\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015fler-al\u00e7alma ve ini\u015f gibi temel u\u00e7u\u015f manevralar\u0131 ile u\u00e7u\u015f yapar. Akrobasi pilotu genelde g\u00f6rerek \u015fartlarda (a\u00e7\u0131k havada arazi, yer, su g\u00f6r\u00fcl\u00fcr durumda) u\u00e7u\u015f yaparken, ticari pilotun gece veya bulut i\u00e7inde kulland\u0131\u011f\u0131 alet u\u00e7u\u015fu i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir\u00e7ok beceriyi kullanmayabilir.<\/p>\n
Pilotu bekleyen hayat<\/p>\n
Sevgili havac\u0131l\u0131k tutkunlar\u0131, her i\u015fin mutlaka bir zorlu\u011fu vard\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a haval\u0131 g\u00f6r\u00fcnen pilotluk\u00a0mesle\u011finin de kendince me\u015fakkati \u00e7oktur. Fakat bu meslek \u00e7o\u011funlukla tutku ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan seve seve katlan\u0131lan zorluklar g\u00f6rev bittikten sonra eve d\u00f6nerken yava\u015f yava\u015f unutulur\u2026 ta ki yeni bir g\u00f6reve kadar\u2026<\/p>\n
Pilot Lisans\u0131n\u0131z, Sa\u011fl\u0131k Lisans\u0131n\u0131z cepte. \u0130\u015f de buldunuz ve \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131n\u0131z. E hay\u0131rl\u0131 olsun, rahats\u0131n\u0131z art\u0131k demek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Hay\u0131r. Her y\u0131l tekrar ge\u00e7meniz gereken y\u0131ll\u0131k tazeleme e\u011fitimleri ve sim\u00fclat\u00f6r u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131z mevcut. B s\u0131n\u0131f\u0131 ehliyet al\u0131p y\u0131llarca sorgulanmadan kontrolden ge\u00e7meden ara\u00e7 kullanmak yok. Her sene r\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fcz\u00fc ispat etmek zorundas\u0131n\u0131z art\u0131k. Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z u\u00e7a\u011f\u0131n g\u00fcncellemeleri, de\u011fi\u015fen prosed\u00fcr ve kurallara uyum art\u0131k g\u00fcnl\u00fck mesainiz oldu. Y\u0131ll\u0131k periyodik sa\u011fl\u0131k muayenesini de her sene yenileyerek tazelemek zorundas\u0131n\u0131z. Tabi hangi ko\u015fullar alt\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 kalmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z, bilmek laz\u0131m. Gelin bir g\u00f6z atal\u0131m\u2026<\/p>\n
Pilotlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k, mesai, dinlenme d\u00fczensizli\u011fi problemleri<\/p>\n
Havac\u0131l\u0131kta \u00e7al\u0131\u015fma ve dinlenme periyotlar\u0131n\u0131n d\u00fczensizli\u011fi \u00e7o\u011fu\u00a0zaman ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz niteliktedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hava ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6r\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda 7\/24 \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yeti\u015fmesi gereken tarifeler, zaman\u0131nda ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken kargo\u00a0operasyonlar\u0131, yaz aylar\u0131nda artan trafi\u011fi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in artan frekanslar, yo\u011fun g\u00f6revler ve uzun s\u00fcreli u\u00e7u\u015flar, u\u00e7u\u015f ekibinin\u00a0istirahat ve uyku saatlerini devaml\u0131 de\u011fi\u015fik zamanlarda kullanmalar\u0131n\u0131\u00a0zorunlu k\u0131lar.<\/p>\n
G\u00f6revli personelin say\u0131sal yetersizli\u011fi ve bir tak\u0131m olumsuz \u00e7evresel ko\u015fullar da istirahat d\u00fczensizli\u011fini artt\u0131ran di\u011fer unsurlard\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7ta yeterince dinlenememe, yorgunluk ve uykusuzlu\u011fa; yorgunluk ve uykusuzluk, fiziksel-zihinsel performans kayb\u0131na; bu da u\u00e7u\u015f kazalar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
Bu nedenle, \u00e7al\u0131\u015fma ve dinlenme zamanlar\u0131n\u0131n uygun bilimsel y\u00f6ntemlerle d\u00fczenlenmesi, sadece u\u00e7ucular\u0131 ilgilendiren tekil bir sorun olarak de\u011fil, idarenin de sorumluluklar\u0131 aras\u0131nda say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma ve\u00a0Dinlenme D\u00fczensizli\u011fi Probleminin Kaynaklar\u0131 \u015funlard\u0131r;<\/p>\n
Uzun U\u00e7u\u015flar: Uzun menzilli ve uzun s\u00fcreli u\u00e7u\u015flar\u0131n istirahat periyodunu bir bi\u00e7imde aksataca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Uzun u\u00e7u\u015flar daha s\u0131k\u0131c\u0131 ve yorucudur. K\u0131talararas\u0131 u\u00e7u\u015flar gibi u\u00e7u\u015f sorumlulu\u011funun birka\u00e7 pilot\u00a0taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 u\u00e7u\u015flarda bile, uyan\u0131kl\u0131l\u0131k ve dikkati uzun s\u00fcre canl\u0131 tutabilmek kolay de\u011fildir. Hava ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki kazalar\u0131n \u00e7o\u011funun, uzun bir u\u00e7u\u015fun en yorgun olunan son periyodunda olmas\u0131 bu problemle ilgilidir.<\/p>\n
Gece U\u00e7u\u015flar\u0131: Do\u011fal veya biyolojik sirkadyen ritimlere g\u00f6re, gece saatlerinde aktivite biter, beyin ve v\u00fccudun istirahat periyodu ba\u015flar. Gece u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u00fcz u\u00e7u\u015flar\u0131na g\u00f6re daha yorucu, g\u00fcnd\u00fcz uykular\u0131n\u0131n da gece uykular\u0131na g\u00f6re daha az dinlendirici olu\u015fu bundand\u0131r. B\u00f6ylece gece u\u00e7u\u015flar\u0131 bir anlamda, dinlenme periyodundan \u00e7alma veya istirahatten feragat etme yoluyla ger\u00e7ekle\u015fmektedir. \u0130stirahat ve uykunun yetersizli\u011fi ise, kazalar\u0131n en \u00f6nemli nedenlerindendir.<\/p>\n
Yo\u011fun G\u00f6revler: Sivil havac\u0131l\u0131k limitleri i\u00e7erisinde bile 3-5 g\u00fcn\u00a0s\u00fcren yo\u011fun u\u00e7u\u015f g\u00f6revlerine kat\u0131lan orta menzilli dar g\u00f6vdeli u\u00e7ucular\u0131n yeterince dinlenemeyecekleri bellidir. K\u0131sa s\u00fcreli ve a\u015f\u0131r\u0131 zihinsel ve fiziksel aktivite, t\u00fckenme hissine yol a\u00e7abilirse de bu durum, istirahat ile \u00e7abucak d\u00fczelebilir. Fakat uzun s\u00fcreli ve birikici nitelikteki kronik yorgunluk, psikomotor yetersizliklere neden olur; bu da u\u00e7u\u015f emniyetini zaafa u\u011frat\u0131r. U\u00e7u\u015f ve dinlenme saatlerini d\u00fczenleyen belirli talimatlar\u0131n\u00a0var olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, s\u00fcrekli olarak bu limitlere yak\u0131n saatlerde u\u00e7ulabilmekte\u00a0ve bazen operasyonun devam\u0131, yolcu ma\u011fduriyeti, yeni bir operasyonun maliyeti gibi sebeplerle kaptan karar\u0131 ile kurallar\u0131n esnetilmesi mesainin uzat\u0131lmas\u0131 veya dinlenme s\u00fcresinin k\u0131salt\u0131lmas\u0131n\u0131\u00a0zorunlu hale gelmektedir.<\/p>\n
K\u0131talararas\u0131 U\u00e7u\u015flar: K\u0131sa bir zaman s\u00fcrecinde 4-5 veya daha fazla say\u0131da zaman diliminin ge\u00e7ildi\u011fi k\u0131talararas\u0131 u\u00e7u\u015flarda, v\u00fccudun sirkadyen ritmi bozulur. U\u00e7ucunun biyolojik saati ile var\u0131lan b\u00f6lgenin co\u011frafi saati aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k nedeniyle jet lag tablosu olu\u015fur.<\/p>\n
Vardiya De\u011fi\u015fimi: \u00c7al\u0131\u015fma saatlerindeki 7-8 saatlik kayd\u0131rmalar jet lag\u2019de oldu\u011fu gibi sirkadyen ritm bozulmas\u0131na yol a\u00e7ar (shift lag). G\u00fcnd\u00fcz saatlerinde u\u00e7u\u015f yapmaya al\u0131\u015fk\u0131n iken, gece u\u00e7u\u015flar\u0131yla g\u00f6revlendirilen veya tersine, bir s\u00fcredir gece u\u00e7u\u015flar\u0131na al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan bir m\u00fcrettebat\u0131n g\u00fcnd\u00fcz vardiyas\u0131na ge\u00e7irilmesi, \u00f6zellikle bu yeni periyoda uyum sa\u011flay\u0131ncaya kadar problem yaratabilmektedir. \u00c7o\u011fu olgularda yeni vardiyaya uyum s\u00fcresi ortalama 4 g\u00fcn almakta, baz\u0131 ki\u015filer ise hi\u00e7 uyum sa\u011flayamamaktad\u0131r.<\/p>\n
Personel Azl\u0131\u011f\u0131: Personel say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok yeterli bulan hemen hi\u00e7bir kurulu\u015f olmamas\u0131na ra\u011fmen, her g\u00f6rev i\u00e7in makul bir say\u0131 belirlenebilir. Ayn\u0131 i\u015fin yetersiz say\u0131da ki\u015filerle yap\u0131labilmesi belirli k\u0131sa s\u00fcreler i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn ise de, bu ancak mevcut personelin kitabi limitlere yak\u0131n u\u00e7urulmas\u0131 ile veya istirahat periyodundan yap\u0131lan\u00a0fedakarl\u0131kla olacak; ama er veya ge\u00e7, a\u00e7\u0131k veya sinsi bir yorgunluk sonucu t\u00fckenme belirtileri g\u00f6steren ki\u015filerin kaza yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n
\u0130stirahati Zorla\u015ft\u0131ran \u00e7evresel Etkenler: Personel say\u0131s\u0131n\u0131n yeterli, vardiyalar\u0131n d\u00fczenli, uyku saatlerinin uygun oldu\u011fu durumlarda bile, istirahat ortamlar\u0131 rahat de\u011filse problem devam edecektir. Dinlenme ortam\u0131n\u0131n gere\u011finden fazla s\u0131cak, so\u011fuk, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, hareketli veya ayd\u0131nl\u0131k olmamas\u0131 arzu edilir. Baz\u0131 insanlar\u0131n i\u00e7sel ritmlerinin tarla ku\u015flar\u0131 veya horozlar gibi erken yat\u0131p erken kalkmaya; baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise bayku\u015flar gibi ge\u00e7 yat\u0131p ge\u00e7 kalkmaya ayarl\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Kronotip olarak isimlendirilen bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n gece vardiyalar\u0131nda gece insanlar\u0131n\u0131, g\u00fcnd\u00fcz vardiyalar\u0131nda ise g\u00fcnd\u00fcz insanlar\u0131n\u0131 g\u00f6revlendirerek, problemi azaltmakta kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n
Emboli tehlikesi: Kokpit ekipleri u\u00e7u\u015f s\u0131ras\u0131nda sa\u011fl\u0131klar\u0131na olumsuz y\u00f6nde etki eden bir \u00e7ok fakt\u00f6re maruz kalmaktad\u0131rlar. Kokpit elektronik par\u00e7alar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu elektromanyetik alan, kabin i\u00e7inde hava dola\u015f\u0131m\u0131 halinde olan havan\u0131n kirlili\u011fi, jet motorunun egzoz gaz\u0131, d\u00fczensiz uyku paterni ve uzun s\u00fcre ayni pozisyonda hareketsiz kalmak pilotlar\u0131n u\u00e7u\u015f s\u0131ras\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131 fakt\u00f6rlere \u00f6rnek olarak verilebilir. Maruz kal\u0131nan fakt\u00f6rler aras\u0131nda \u00f6zellikle, kokpitte uzun s\u00fcre hareketsiz kalma durumu b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir. Son 10 y\u0131l i\u00e7erisinde uzun s\u00fcreli u\u00e7u\u015flarda tromboz vakalar\u0131 (damar i\u00e7erisinde p\u0131ht\u0131 olu\u015fumu) \u00fczerine \u00f6nemli say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uzun s\u00fcreli u\u00e7u\u015flarda oturulan koltu\u011fun \u00f6n k\u0131sm\u0131n\u0131n diz ard\u0131 toplardamar ad\u0131 verilen damara uzun s\u00fcre hareketsiz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bask\u0131 yapmas\u0131 ve v\u00fccudun s\u0131v\u0131 kayb\u0131 gibi tromboz olu\u015fumunu tetikleyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r bulunmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr fakt\u00f6rlere maruz kal\u0131nmas\u0131 ya derin ven trombozuna ya da \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lar\u0131 olan pulmoner embolizme sebep olabilmektedir.<\/p>\n
Radyasyon: Pilotlar\u0131n y\u0131lda maksimum 1000 saat u\u00e7tu\u011fu farz ve kabul edilirse y\u0131lda maksimum 5,93 mSv d\u00fczeyinde radyasyon alacaklar\u0131 s\u00f6ylenebilir. U\u00e7u\u015fta al\u0131nan radyasyon dozunu etkileyen fakt\u00f6rler \u015funlard\u0131r;
\nU\u00e7u\u015f s\u00fcresi:\u00a0U\u00e7u\u015f s\u00fcresinin uzunlu\u011fu al\u0131nan dozu art\u0131racakt\u0131r. Uzun u\u00e7u\u015flar\u0131n \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda sa\u011fl\u0131k \u00f6nlemlerimize daha dikkat etmemiz gerekir.
\nEnlem:\u00a0Enlem ne kadar artarsa, radyasyon de\u011feri de o kadar artacakt\u0131r. Radyasyonca en yo\u011fun enlem 60 derece kuzey enlemidir.
\nY\u00fckseklik:\u00a0Y\u00fckseklik art\u0131k\u00e7a maruz kal\u0131nan doz da artar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fczerinizde yer alan koruyucu atmosfer tabakas\u0131 incelir.
\nG\u00fcne\u015f aktivitesi:\u00a0G\u00fcne\u015fin aktivitesi sonucu aylara g\u00f6re radyasyon seviyesi artar veya azal\u0131r. Belirli zaman aral\u0131klar\u0131yla g\u00fcne\u015f f\u0131rt\u0131nalar\u0131 olmaktad\u0131r. Bu d\u00f6nemlerde g\u00fcne\u015ften dolay\u0131 u\u00e7akta maruz kalaca\u011f\u0131m\u0131z radyasyon maksimum olur.<\/p>\n
Pilotlar\u0131n meslekleri boyunca fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 muhafaza etmeleri \u00e7ok \u00f6nemli ve olduk\u00e7a zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes gibi g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n streslerinden ba\u015fka mesleki streslere de maruz kalmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte bu nedenledir ki her y\u0131l periyodik sa\u011fl\u0131k muayenelerine sevk edilirler. Ruh ve beden sa\u011fl\u0131klar\u0131 devaml\u0131 kontrol edilir.<\/p>\n
Kendisine emanet edilen y\u00fczlerce yolcu, y\u00fck ve 200-300 milyon dolarl\u0131k u\u00e7aklar\u0131 u\u00e7uracak olan bir Pilot Havac\u0131l\u0131k Kurallar\u0131 gere\u011fi kendini u\u00e7u\u015fa elveri\u015fli hissetmiyorsa bunu ifade ederek u\u00e7u\u015f yapmama hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n
Stres: Kokpitte oturan pilotlar i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile\u00a0bu bili\u015fsel ve fiziksel performans\u0131 sergilerken uzun s\u00fcreler boyunca g\u00fcr\u00fclt\u00fc, \u201cvibrasyon\u201d sars\u0131nt\u0131, \u0131s\u0131 de\u011fi\u015fimleri, hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131, oksijen azl\u0131\u011f\u0131, kuru hava, bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi, disoryantasyon (uyumsuzluk), saat fark\u0131, de\u011fi\u015fik periyotlarda u\u00e7u\u015f (gece-g\u00fcnd\u00fcz) gibi nedenlerle zorlanmaktad\u0131r. Bu zorlanmalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 gerginlik zamanla artt\u0131k\u00e7a pilotun performans\u0131nda da azalma olacakt\u0131r. Hava yolu pilotlu\u011fu ise d\u00fcnyan\u0131n en stresli mesleklerinde her zaman ilk 10\u2019a giren bir meslektir.<\/p>\n
Bir pilot ayr\u0131ca her u\u00e7u\u015funda u\u00e7ak ar\u0131zas\u0131, hatal\u0131 kumanda, di\u011fer hava ara\u00e7lar\u0131, ku\u015flar, k\u00f6t\u00fc hava ko\u015fullar\u0131 veya ba\u015fka nedenlerle ya\u015famsal riske maruz bulunmaktad\u0131r. Havada ba\u015f\u0131n\u0131za gelebilecek k\u00f6t\u00fc senaryolarda u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131z\u0131 araban\u0131z gibi sa\u011fa \u00e7ekip bekleyemezsiniz. Hem u\u00e7a\u011f\u0131 u\u00e7urmaya devam etmek hem de gerekli prosed\u00fcrleri yerine getirmek i\u00e7in belki de u\u00e7u\u015fun en yorgun saatlerinde \u00fcst\u00fcn bir performans sergilemek \u00fczere sakin, so\u011fukkanl\u0131 ve enerjik kalmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte t\u00fcm nedenlerden dolay\u0131 havac\u0131l\u0131\u011f\u0131n pilotlar i\u00e7in bir \u00e7e\u015fit stres kokteyli oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n
K\u00f6m\u00fcr madencileri ve oto yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131yla birlikte en stresli meslek gruplar\u0131ndan birine mensup say\u0131lan pilotlar, toplum g\u00f6z\u00fcnde havac\u0131l\u0131k streslerine kar\u015f\u0131 bilenmi\u015f, kahraman ve g\u00f6z\u00fc pek insanlar olarak bilinirler. Buna ra\u011fmen yo\u011fun stresler alt\u0131nda herkesin bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 vard\u0131r; tek de\u011fi\u015fken e\u015fiktir.<\/p>\n
G\u00fcr\u00fclt\u00fc ve vibrasyon: Pilotluk mesle\u011fine ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan itibaren en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcnden en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcne kadar s\u00fcrekli bir motor sesi art\u0131k sizinledir. 80-90dB ve \u00fczeri \u015fiddetteki sesler kulaklara fiziksel ve fizyolojik olarak zarar verir g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn zihinsel i\u015flevleri ve psikolojiyi de bozdu\u011fu bilinmektedir bu bozulma da seslerin subjektif de\u011ferlendirilmesi ve ki\u015fisel alg\u0131lama farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00f6nemlidir. Bir u\u00e7a\u011f\u0131n kalk\u0131\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131k120dB g\u00fcr\u00fclt\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n
Pilotlar daha erken mi \u00f6l\u00fcyor?<\/p>\n
Flight Safety Foundation\u2019\u0131n Flight Safety Digest\u2019da yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; Havayolu pilotlar\u0131n\u0131n emeklilik ya\u015f\u0131 civar\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131, genel n\u00fcfusa g\u00f6re olduk\u00e7a y\u00fcksek ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n
K\u0131br\u0131s merkezli 2 sigorta eksper taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re havayolu pilotlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 emeklilik ya\u015f\u0131ndan hemen sonra veya emeklilik ya\u015f\u0131na yak\u0131n d\u00f6nemlerde dalgalanmaktad\u0131r. <\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma raporuna g\u00f6re pilot \u00f6l\u00fcmlerinin %69\u2019u emeklilikten sonraki ilk 9 y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015firken, 60-80 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda genel n\u00fcfusta bu oran %45\u2019dir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sahibi sebebin; TELOMER k\u0131salmas\u0131na neden olan \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 ve ya\u015fam tarz\u0131 oldu\u011funu iddia ediyor.<\/p>\n
\u015e\u00fcphesiz s\u00fcrekli olarak 8.000 feet kabin bas\u0131nc\u0131ndaki irtifada, nemsiz ve kuru hava ortam\u0131nda, bir\u00e7ok farkl\u0131 zaman dilimlerinde u\u00e7mak, uzun u\u00e7u\u015f s\u00fcreleri, \u015firket, operasyon, tarifenin uygulanmas\u0131 vb bask\u0131lar alt\u0131nda karar verme sorumlulu\u011fu, k\u00f6t\u00fc hava ko\u015fullar\u0131, hatas\u0131z uygulanmas\u0131 gereken prosed\u00fcrler ve el kitaplar\u0131, pilotlar\u0131n v\u00fccudunu yerdekinden daha fazla strese sokar ve yorar. Bu nedenlerle stres \u00e7o\u011fu insandan daha az ya\u015fayan pilotlarda telomer h\u00fccrelerinin herkesten daha da fazla k\u0131salmas\u0131na neden olur.<\/p>\n
Pilotlar sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 satarak hayatlar\u0131n\u0131 kazan\u0131rlar demek pek de yanl\u0131\u015f olmasa gerektir san\u0131r\u0131m.<\/p>\n
Dikkat ederseniz aile hayat\u0131 hakk\u0131nda yazmaya bir t\u00fcrl\u00fc s\u0131ra gelmedi. Evet aile \u00e7ok \u00f6nemlidir. Pilotlar\u0131n genellikle evin ve \u00e7ocuklar\u0131n neredeyse t\u00fcm sorumluluklar\u0131n\u0131 vefakar ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak zorunda olan e\u015flerine b\u0131rakmak zorunda olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz san\u0131r\u0131m. Pilot aileleri evin bir rehabilitasyon merkezi olarak kullan\u0131m\u0131n\u0131 tesis etmekten de sorumludurlar. Bu anlamda pilotlu\u011fun ailece yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz belki de.<\/p>\n
Velhas\u0131l bizim i\u015fler hi\u00e7 de g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011fildir sevgili havac\u0131l\u0131k tutkunlar\u0131.<\/p>\n
G\u00f6khan KARAKU\u015e
\nKaptan Pilot<\/p>\n
http:\/\/web.shgm.gov.tr\/tr\/havacilik-personeli\/2207-pilot<\/p>\n
http:\/\/web.shgm.gov.tr\/tr\/s\/1879-pilot-lisansi-almak-icin-ucus-okullarina-basvuracak-ogrenci-adaylarina-yonelik-duyuru<\/p>\n
http:\/\/web.shgm.gov.tr\/documents\/sivilhavacilik\/files\/mevzuat\/sektorel\/talimatlar\/sht-3.pdf<\/p>\n
http:\/\/web.shgm.gov.tr\/documents\/sivilhavacilik\/files\/sht_1l_rev01.pdf<\/p>\n
Pilotlar i\u00e7in \u0130ngilizcenin \u00d6nemi<\/a><\/p><\/blockquote>\n