P\u0130LOTLARIN SA\u011eLI\u011eI<\/p>\n
Pilotlar\u0131n meslekleri boyunca fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 muhafaza etmeleri \u00e7ok \u00f6nemli ve olduk\u00e7a zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes gibi g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n streslerinden ba\u015fka meslek\u00ee streslere de maruz kalmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte bu nedenledir ki her y\u0131l periyodik sa\u011fl\u0131k muayenelerine sevk edilirler. Ruh ve beden sa\u011fl\u0131klar\u0131 devaml\u0131 kontrol edilir. <\/p>\n
Pilot kendini u\u00e7u\u015fa elveri\u015fli hissetmiyorsa bunu ifade ederek u\u00e7u\u015f yapmayabilir. <\/p>\n
ICAO, IATA ve IFALPA i\u015fbirli\u011fi ile haz\u0131rlanan \u201cFitness to Fly – A Medical Guide for Pilots\u201d sa\u011fl\u0131k risklerinizi s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131z\u0131 ve kendi hedeflerinizi ve stratejilerinizi belirlemenizi sa\u011flayan ve sa\u011fl\u0131kla u\u00e7may\u0131 ve dengeli bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f e\u011fitici bir koruyucu hekimlik el kitab\u0131d\u0131r. Pilotlar\u0131n kariyerleri s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sa\u011fl\u0131k riskleri ve bu riskleri azaltmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan t\u0131bbi \u00f6nerilere odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu el kitap ayr\u0131ca pilotlar\u0131n y\u0131ll\u0131k periyodik muayenelerinde, u\u00e7mak i\u00e7in gereken t\u0131bbi \u015fartlar\u0131 ve gereksinimleri ve bu \u015fartlar\u0131 yerine getirmelerine yard\u0131mc\u0131 olabilecek \u00f6nleyici tedbirleri almak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu k\u0131lavuzda yer alan \u00f6neriler, ayn\u0131 zamanda kabin ekibi, hava trafik kontrol\u00f6rleri ve havac\u0131l\u0131k end\u00fcstrisinde \u00e7al\u0131\u015fan herkes i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Havac\u0131l\u0131k personelinin ki\u015fisel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kariyerleri boyunca geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak ve uzun vadede t\u00fcm havac\u0131l\u0131k payda\u015flar\u0131 i\u00e7in olumlu sonu\u00e7lar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n
KISACA;
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde pilotlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en yayg\u0131n sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 anlamak.
\nZihinsel ve fiziksel sa\u011fl\u0131\u011fa y\u00f6nelik \u00f6nemli riskleri nas\u0131l azaltaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6\u011frenmek.
\nOptimum u\u00e7u\u015f performans\u0131 i\u00e7in beslenmenizi, uykunuzu ve ila\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 y\u00f6netmek.<\/p>\n
i\u00e7in bu yaz\u0131y\u0131 okuyunuz.<\/p>\n
KARD\u0130YOVASK\u00dcLER (KALP – DAMAR HASTALIKLARI) R\u0130SK\u0130 ANLAMAK<\/p>\n
BU UYARI BEL\u0130RT\u0130LER\u0130NDEN HERHANG\u0130 B\u0130R\u0130N\u0130 YA\u015eIYOR MUSUNUZ ?<\/p>\n
1. D\u00fczensiz kalp at\u0131\u015f\u0131
\n2. G\u00f6\u011f\u00fcste bas\u0131n\u00e7, s\u0131k\u0131\u015fma veya a\u011fr\u0131
\n3. Ba\u015f d\u00f6nmesi
\n4. Zor nefes alma veya nefes darl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
E\u011fer cevab\u0131n\u0131z evet ise, bu 4 \u00f6nemli risk alt\u0131nda olabilirsiniz:<\/p>\n
Kalp krizi
\nY\u00fcksek tansiyon (hipertansiyon)
\n\u0130nme – Fel\u00e7
\nAritmi (d\u00fczensiz veya anormal kalp ritmi)<\/p>\n
BU R\u0130SKLER\u0130 AZALTACAK VE OPT\u0130MUM KARD\u0130YOVASK\u00dcLER SA\u011eLI\u011eI SA\u011eLAYACAK 7 YOL:<\/p>\n
Aktif olun!
\nKan ya\u011f (lipid) seviyenizi anlay\u0131n
\nKan bas\u0131nc\u0131n\u0131z\u0131 y\u00f6netin
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir diyet uygulay\u0131n
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kiloyu koruyun
\nDiyabet riskini anlay\u0131n
\nSigara i\u00e7meyi b\u0131rak\u0131n<\/p>\n
Tavsiyeler:
\nD\u00fczenli egzersiz yap\u0131n
\nYeterli su i\u00e7in
\nDiyet ve kilonuzu y\u00f6netin
\nYeterli uyuyun
\nKronik stresleri azalt\u0131n
\nAlkol kullanmay\u0131n<\/p>\n
RUH ve Z\u0130H\u0130N SA\u011eLI\u011eINI KORUMAK<\/p>\n
Pilotlar\u0131n kariyerleri boyunca duygusal ve zihinsel strese neden olabilecek \u00e7e\u015fitli zorluklar\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n
Bir pilotun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik zorluklar.<\/p>\n
\u0130\u015f g\u00fcvensizli\u011fi
\n\u0130\u015f\/ya\u015fam dengesi
\nHavac\u0131l\u0131k end\u00fcstrisindeki de\u011fi\u015fimler
\nSosyal \/ ili\u015fki zorlu\u011fu
\nFinansal konular
\nKayg\u0131ya neden olan d\u00fczenli test ve s\u0131navlar
\nHastal\u0131k
\nBitkinlik\/uykusuzluk
\nSaat dilimi de\u011fi\u015fikliklerine uyum sa\u011flama
\nD\u00fczensiz \u00e7al\u0131\u015fma saatleri<\/p>\n
OPT\u0130MUM RUH ve Z\u0130H\u0130N SA\u011eLI\u011eI VE MUHAFAZASI \u0130\u00c7\u0130N 5 PRAT\u0130K YOL:<\/p>\n
Ba\u015fkalar\u0131na verin: Di\u011ferlerine de zaman ay\u0131r\u0131n. \u0130li\u015fkilerinizi besleyin.
\nDikkatli olun: Dikkatinizi \u015fu ana odaklay\u0131n. Elinizdeki i\u015f harici d\u00fc\u015f\u00fcncelerden uzakla\u015f\u0131n.
\nBa\u015fkalar\u0131 ile sosyal ba\u011flant\u0131lar kurun: Zaman ge\u00e7irmek i\u00e7in yarat\u0131c\u0131 yollar bulun. Arkada\u015flarla irtibatta (ileti\u015fim halinde) kal\u0131n.
\nAktif olun: Sevdi\u011finiz ve s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir aktivite bulun. Haftada 75\/150 dakika egzersiz yap\u0131n
\n\u00f6\u011frenmeye devam et: Kendinle yar\u0131\u015f. \u0130\u015fyerinin d\u0131\u015f\u0131nda hobiler edinin.<\/p>\n
ALKOL VE \u0130LA\u00c7LARIN PERFORMANS VE SA\u011eLIK \u00dcZER\u0130NE ETK\u0130S\u0130<\/p>\n
Alkol veya di\u011fer psiko-aktif maddelerin sorunlu kullan\u0131m\u0131 u\u00e7u\u015f emniyeti \u00fczerinde a\u00e7\u0131k riski olu\u015fturur. Di\u011fer \u00e7e\u015fitli zararl\u0131 etkileri aras\u0131nda, a\u015fa\u011f\u0131dakiler alkol al\u0131m\u0131n\u0131n baz\u0131 etkileridir:<\/p>\n
Karar vermeyi olumsuz etkileyebilecek artan kendine g\u00fcven ve azalan kayg\u0131
\nKoordinasyon sorunlar\u0131
\nBozulmu\u015f reaksiyon s\u00fcresi ve \u00e7ift g\u00f6rme
\nMesafe veya s\u00fcrat muhakeme hatalar\u0131<\/p>\n
ALKOLUN KISA S\u00dcREL\u0130 ETK\u0130LER\u0130NDEN YARALANMALARIN R\u0130SK\u0130<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fck Seviye Alkol Al\u0131m\u0131nda Karar verme etkilenir:<\/p>\n
Riske dayal\u0131 kararlar\u0131n de\u011fer d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc
\nDe\u011fi\u015fen duruma cevap vermek i\u00e7in daha az yetenek
\nMesafe ve s\u00fcrat muhakeme hatalar\u0131
\nDenge \/ koordinasyon kayb\u0131<\/p>\n
Y\u00fcksek Seviye Alkol zehirlenmesi:<\/p>\n
\u015ea\u015fk\u0131nl\u0131k – kar\u0131\u015ft\u0131rma
\nKusma
\nN\u00f6betler
\nBilin\u00e7 kayb\u0131<\/p>\n
Alkol al\u0131m\u0131 oran\u0131:
\nBir \u015fi\u015fenin 3\u2019te 2\u2019sinin 3-6 saat i\u00e7inde t\u00fcketilmesi riski olduk\u00e7a art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
ALKOL KULLANIMINDAN KAYNAKLANAN R\u0130SKLER\u0130 M\u0130N\u0130M\u0130ZE ETMEN\u0130N 9 PRAT\u0130K YOLU:<\/p>\n
\u0130\u00e7me al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 de\u011ferlendirin\/belirleyin; Denetim anketi al\u0131n.
\n\u015eirketinizin alkol politikas\u0131na uygun hareket edin.
\n\u00dclkenizdeki i\u00e7me kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin.
\nFarkl\u0131 i\u00e7eceklerdeki alkol miktarlar\u0131 \/ oranlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinin; (alkoll\u00fc i\u00e7kiler %40, bira %5, \u015farap %12)
\nMakul bir i\u00e7me seviyesi ayarlay\u0131n;
\nK\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok fazla i\u00e7meyin; etkisi 72 saate uzayabilir.
\nHaftan\u0131n belli g\u00fcnleri i\u00e7meyin.
\nAlkol\u00fcn k\u0131sa s\u00fcreli etkilerini hafifletin: Yerine Su i\u00e7in, i\u00e7meden \u00f6nce yemek yiyin.
\nNereden yard\u0131m arayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilin.<\/p>\n
KANSER HAKKINDA NE B\u0130L\u0130YORUZ<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fmalar, profesyonel pilotlarda kanser oran\u0131n\u0131n, genel n\u00fcfusa g\u00f6re genellikle daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bununla birlikte, UV g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na maruz kalmadan dolay\u0131 pilotlarda artm\u0131\u015f cilt kanseri s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Di\u011fer kanser t\u00fcrleri be\u015f ana ya\u015fam tarz\u0131 riskinden kaynaklanmaktad\u0131r:
\ny\u00fcksek v\u00fccut kitle indeksi,
\nd\u00fc\u015f\u00fck meyve ve sebze t\u00fcketimi,
\nfiziksel aktivite eksikli\u011fi,
\nt\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 ve alkol kullan\u0131m\u0131.<\/p>\n
KANSER\u0130N R\u0130SK\u0130N\u0130 EN AZA \u0130ND\u0130RMEK \u0130\u00c7\u0130N 8 PRAT\u0130K YOL:<\/p>\n
Sigaray\u0131 b\u0131rak\u0131n
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir diyet uygulay\u0131n
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 kilonuzu muhafaza edin.
\nAlkol\u00fc azalt\u0131n
\nG\u00fcne\u015f yana\u011f\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n
\nAktif olun
\nBelirgin enfeksiyon risklerini azalt\u0131n
\nKanser tarama testlerini yapt\u0131rman\u0131z gereken bir sa\u011fl\u0131k uzman\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n
C\u0130LT KANSER\u0130 KONTROL L\u0130STES\u0130 (CHECKLIST)<\/p>\n
Bilerek g\u00fcne\u015fte yanmay\u0131n
\nG\u00fcne\u015fin en y\u00fcksekte oldu\u011fu 9-15 saatlerinde g\u00f6lgede kal\u0131n.
\nM\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar v\u00fccudunuzu kapatan giysiler kullan\u0131n.
\nBa\u015f\u0131n\u0131z\u0131, y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc, ensenizi geni\u015f \u015fapka ve g\u00f6zl\u00fcklerle koruyun.
\n15 (SPF) fakt\u00f6r ve \u00fcst\u00fc g\u00fcne\u015f koruyucular\u0131 kullan\u0131n. Sizi hem UVA hem de UVB’ye kar\u015f\u0131 korumal\u0131d\u0131r.
\nSolaryumda bronzla\u015fmaktan, kabin veya g\u00fcne\u015f lambas\u0131 kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/p>\n
KAS-\u0130SKELET YARALANMALARI SA\u011eLIK R\u0130SKLER\u0130N\u0130Z\u0130 NASIL AZALTAB\u0130L\u0130RS\u0130N\u0130Z?<\/p>\n
Kas ve iskelet sistemi sorunlar\u0131, pilotlarda, hem dikkatin da\u011f\u0131lmas\u0131 hem de performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri nedeniyle u\u00e7u\u015f emniyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan riski olu\u015fturma potansiyeline sahip olup, ge\u00e7ici ve de uzun vadede, uygunsuzlu\u011fun en yayg\u0131n nedenleri aras\u0131nda s\u00fcrekli olarak yer almaktad\u0131r.
\nS\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131, pilotlarda en \u00f6nemli kas-iskelet problemi iken, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken ba\u015fka t\u00fcr kas iskelet sistemi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 da (\u00f6rne\u011fin, spor yaralanmalar\u0131 ve ev temelli aktivitelerle ilgili olanlar) vard\u0131r.<\/p>\n
EN YAYGIN KAS VE \u0130SKELET YARALANMALARI:<\/p>\n
S\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131; y\u0131lda n\u00fcfusun %10\u2019unun \u00e7ekti\u011fi s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 pilotlar i\u00e7in rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ana sebeplerindendir. Daha \u00e7ok helikopter pilotlar\u0131 etkilenir.
\nEv kazalar\u0131 \/ yaralanmalar\u0131: y\u0131lda n\u00fcfusun %3.7\u2019si
\nSpor sakatl\u0131klar\u0131: y\u0131lda n\u00fcfusun %3.1\u2019i<\/p>\n
KAS VE \u0130SKELET YARALANMA R\u0130SK\u0130N\u0130 AZALTACAK 9 PRAT\u0130K YOL:<\/p>\n
Aktif olun!
\nFiziksel aktivite seviyelerini yava\u015f y\u00fckseltin ve spor aktivitesinden \u00f6nce \u0131s\u0131n\u0131n.
\n\u0130yi hissetmiyorsan\u0131z egzersiz yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n.
\nErgonomik do\u011fal bir duru\u015f edinin.
\nBelinizi d\u00fcz tutun ve a\u011f\u0131r kald\u0131r\u0131rken e\u011filmeyin.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kiloyu muhafaza edin.
\nKazalara veya d\u00fc\u015fmelere kar\u015f\u0131 kendinizi koruyun.
\nsigaray\u0131 b\u0131rak\u0131n.
\nDaha az oturun, daha \u00e7ok hareket edin – yerle\u015fik hayat tarz\u0131 riskini azalt\u0131n.<\/p>\n
\u0130Y\u0130 B\u0130R EGZERS\u0130Z PROGRAMI \u015eUNLARDAN OLU\u015eMALIDIR.<\/p>\n
Aerobik fitness; (ko\u015fu, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, merdiven \u00e7\u0131kma)
\nTemel egzersizler; (kar\u0131n kaslar\u0131, s\u0131rt alt\u0131 ve pelvis-alt kar\u0131n)
\nKuvvet \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131; (\u015f\u0131nav, \u00e7\u00f6melme, a\u011f\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131)
\nDenge \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131; (tek ayak duru\u015f ve de\u011fi\u015ftirme)
\nEsneklik ve germe; (kaslar \u0131s\u0131nd\u0131ktan sonra)
\nBESLENME VE K\u0130LO KONTROL\u00dc<\/p>\n
Pilotlar i\u00e7in ana sa\u011fl\u0131k risklerinden biri sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir diyettir. Obezite, bir dizi kronik sa\u011fl\u0131k durumuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Diyabet, profesyonel pilotlarda uzun s\u00fcreli uygunsuzlu\u011fa neden olan ve diyet ve kilo sorunlar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan ilk 10 hastal\u0131ktan biridir.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 kilo kayb\u0131 bir \u201cdiyet\u201d veya \u201cprogram\u201d hakk\u0131nda de\u011fildir. G\u00fcnl\u00fck beslenme ve egzersiz al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri ile ilgilidir.<\/p>\n
Beden Kitle Endeksi = A\u011f\u0131rl\u0131k (kg) \/ Boy2 (m)<\/p>\n
Bu form\u00fcl (BKE) en \u00e7ok kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen baz\u0131 limitleri mevcuttur; alternatif \u00f6l\u00e7\u00fcm (bel\/kal\u00e7a oran\u0131)<\/p>\n
Artan beden kitle endeksi ile ilgili sa\u011fl\u0131k problemleri:<\/p>\n
\u015eeker hastal\u0131\u011f\u0131 (diyabet)
\nKalp-damar hastal\u0131klar\u0131
\nBaz\u0131 kanser t\u00fcrleri<\/p>\n
Pilotlar g\u00fcvenlik nedenleriyle de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kiloda kalmal\u0131d\u0131r (acil durumda ka\u00e7\u0131\u015f)<\/p>\n
\u0130Y\u0130 BESLENME VE BA\u015eARILI B\u0130R K\u0130LO Y\u00d6NET\u0130M\u0130N\u0130N 7 YOLU:<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kilo kalmak i\u00e7in gerekti\u011fi kadar kalori t\u00fcketin.
\nY\u00fcksek rafine \u015feker i\u00e7eri\u011fiyle g\u0131da al\u0131m\u0131n\u0131 en aza indirin.
\nDengeli bir diyet yap\u0131n.
\nTuz al\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131n.
\nEvden uzakta iken sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7imler yap\u0131n.
\nG\u0131da etiketlerini okuma ve anlama ile ilgilenin.
\nTip 2 diyabet geli\u015ftirme riskinizi azalt\u0131n.<\/p>\n
5 Y\u0130YECEK GRUBU;<\/p>\n
Meyve ve Sebzeler:
\nYiyeceklerimizin en az 1 \/ 3’\u00fcn\u00fc i\u00e7ermelidir.
\nG\u00fcnde en az 400 gr (yani be\u015f adet 80 gr porsiyon) meyve ve sebze yiyin
\nKarbonhidratlar: (patates, ekmek, pirin\u00e7, makarna)
\nYiyeceklerimizin en az 1\/3\u2019\u00fcn\u00fc i\u00e7ermelidir.
\nLifli besinlerden g\u00fcnde en az 30 gram yiyin (f\u0131nd\u0131k, tam tah\u0131ll\u0131 pirin\u00e7)
\nProteinler: (fasulye, bal\u0131k, yumurta, et)
\nDaha fazla fasulye ve bakliyat, daha az i\u015flenmi\u015f et t\u00fcketilmeli
\nHaftada iki porsiyon bal\u0131k t\u00fcketilmeli
\nya\u011fs\u0131z et ve derisiz k\u00fcmes hayvanlar\u0131.
\nEt yemeklerini iyice pi\u015firin.
\nS\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve alternatifleri:
\nDaha d\u00fc\u015f\u00fck ya\u011fl\u0131 \u00e7e\u015fitleri se\u00e7in, ancak toplam \u015fekeri azalt\u0131n.
\nPeynirler ya\u011fda ve tuzda y\u00fcksek olabilir.
\nSoya bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnler s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerine iyi alternatiflerdir.
\nYa\u011flar ve \u00e7e\u015fitleri:
\n\tMono ve doymam\u0131\u015f ya\u011flar\u0131 se\u00e7in
\n\tTrans ya\u011flardan ka\u00e7\u0131n\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc kolesterol seviyenizi etkilerler, LDL\u2019yi art\u0131r\u0131r, HDL\u2019yi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler.
\n\tDoymu\u015f ya\u011flar\u0131 t\u00fcketmeyin azalt\u0131n.<\/p>\n
UYKU VE TIBB\u0130 KO\u015eULLARIN ETK\u0130S\u0130<\/p>\n
Uyku sorunlar\u0131 ve profesyonel pilotlar ile ilgili bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu, bitkinli\u011fin uyan\u0131kl\u0131k ve performans \u00fczerindeki etkisini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Obstr\u00fcktif Uyku Apnesi (OSA), muhtemelen pilotlarda zay\u0131f uykunun en yayg\u0131n t\u0131bbi nedenidir. Uyku s\u0131ras\u0131nda solunumda tekrarlanan duraklamalardan olu\u015fur. OSA’n\u0131n etkileri, kesintili uyku sonucunda yorgunluk ve bitkinli\u011fe kar\u015f\u0131 artan duyarl\u0131l\u0131k ile ertesi g\u00fcn uyan\u0131kken hissedilir.<\/p>\n
UYKU APNES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N R\u0130SK FAKT\u00d6RLER\u0130:
\nOBEZ\u0130TE (4 kat risk)
\nGEN\u0130\u015e YAKA BEDEN\u0130 (bay 43cm\/ bayan 41cm)
\nS\u0130GARA \u0130\u00c7MEK (\u00dcst solunum yollar\u0131nda iltihaplanma ve \u015fi\u015fme)
\nERKEK OLMAK (Erkeklerde uyku apnesi olma ihtimali iki kat daha fazlad\u0131r)
\nALKOL KULLANIMI
\n40 YA\u015e \u00dcST\u00dc
\nMENAPOZ (menapozdan sonra risk artar)
\nA\u0130LEDE UYKU APNES\u0130 H\u0130KAYES\u0130
\nBEL\u0130RL\u0130 Y\u00dcZ KEM\u0130K YAPISI ( k\u0131sa d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7ene, b\u00fcy\u00fck dil)<\/p>\n
VER\u0130MS\u0130Z UYKU TIBB\u0130 SEBEPLER\u0130N\u0130N R\u0130SK\u0130N\u0130 AZALTMAK \u0130\u00c7\u0130N 6 BAS\u0130T YOL:
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kiloyu muhafaza edin.
\nAktif olun
\nYatmadan \u00f6nce alkol almaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n
\nSigaray\u0131 b\u0131rak\u0131n
\nUyku f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 ak\u0131ll\u0131ca de\u011ferlendirin
\nYatmadan \u00f6nce kafein ve di\u011fer uyar\u0131c\u0131lardan ka\u00e7\u0131n\u0131n<\/p>\n
S\u0130GARA \u0130\u00c7ENLER ve UYKU
\nNikotin ilk 2 saat i\u00e7in bir uyar\u0131c\u0131d\u0131r.
\nGecenin ilk saatlerinde hafif uyku,
\n2 saatten sonra etkisi kaybolur,
\nGerileme safhas\u0131 geli\u015fir.
\nSigara i\u00e7enler uykudan sonra daha az dinlenmi\u015f hissetme e\u011filimindedir.
\nSigara i\u00e7enlerin uyku apnesi 2,5 kat daha fazlad\u0131r.
\nSigaray\u0131 b\u0131rakmak, riskleri hi\u00e7 sigara i\u00e7meyen bir ki\u015fi ile ayn\u0131 seviyeye azalt\u0131r.
\nSirkadyen ritminiz hakk\u0131nda bilgilenin
\nEn \u00e7ok uykunuzun geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir zamanlarda uyumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.
\nUyku f\u0131rsatlar\u0131ndan faydalanmay\u0131 maksimize edin.
\nHer 1 saat\/zaman fark\u0131 dilimine tam olarak uyum sa\u011flamak i\u00e7in en az bir g\u00fcn gerekir.
\n10-20 dakika uyuklama \/ kestirme, bile uykusuzluk i\u00e7in yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
YOLCULUKTA SA\u011eLIK<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n niteli\u011fi nedeniyle, profesyonel pilotlar genellikle yurtd\u0131\u015f\u0131na seyahat eder ve a\u00e7\u0131k hava aktiviteleri ger\u00e7ekle\u015ftirirken k\u00f6t\u00fc g\u0131da kalitesi, karayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kazalar\u0131 ve kazalar gibi bir dizi artan sa\u011fl\u0131k riskine maruz kal\u0131rlar. Alkol veya ila\u00e7lar\u0131n etkisi alt\u0131nda ise yaralanma riski artar.<\/p>\n
GIDA ZEH\u0130RLENMES\u0130N\u0130 \u00d6NLEMEK:<\/p>\n
Evden uzakta bir yat\u0131da veya gece molas\u0131nda yemek yerken;<\/p>\n
Bir kafeterya veya restoran\u0131n hijyeninden \u015f\u00fcphe duyuyorsan\u0131z, orada yemek yemeyin.
\nHijyen standartlar\u0131 genellikle yetersiz oldu\u011fundan, \u201csokak yeme\u011fi\u201d yemeyin.
\nHer zaman taze pi\u015fmi\u015f yemek yiyin.
\nSuyun i\u00e7ilemedi\u011fi bir yerde, salata, meyve ve buz t\u00fcketmekten de ka\u00e7\u0131n\u0131n.
\nT\u00fcm et ve bal\u0131klar\u0131n tamamen pi\u015fti\u011finden emin olun.<\/p>\n
U\u00e7u\u015f s\u0131ras\u0131nda yemek:
\nKumandalardaki u\u00e7u\u015f ekibi farkl\u0131 yemekler yemelidir.
\nKumandadaki pilotlar\u0131 farkl\u0131 zamanlarda yemek yemelidir. (en az 30 dk tavsiye edilir.)<\/p>\n
YURTDI\u015eI SEYAHATLERDE TIBB\u0130 R\u0130SKLER\u0130 AZALTMAK \u0130\u00c7\u0130N 9 YOL:
\nA\u015f\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcncel tutun
\nB\u00f6ceklerin risklerini kontrol edin ve gerekti\u011fi \u015fekilde \u00f6nleyici tedbir al\u0131n.
\nG\u0131da ve su hijyeni konusunda dikkatli olun
\nUla\u015f\u0131m, e\u011flence ve sald\u0131r\u0131 risklerini azalt\u0131n
\nKan grubunuzu bilin.
\nG\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na gereksiz maruz kalmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n
\nG\u00fcvenilmez kaynaklardan ila\u00e7 kullanmay\u0131n
\nRastgele partnerlerle cinsel ili\u015fkiden ka\u00e7\u0131n\u0131n
\nHayvanlardan uzak durun.<\/p>\n
3 T\u0130P R\u0130SK\u0130 AZALTIN:<\/p>\n
trafik yaralanmalar\u0131 riskleri:
\nalkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmay\u0131n
\nba\u015f\u0131bo\u015f hayvanlara dikkat edin
\nBir araba kiralamadan \u00f6nce lastiklerinin, emniyet kemerlerinin, farlar\u0131n ve frenlerin durumunu kontrol edin.
\nher zaman s\u00fcrat limitlerine uyun.
\nbilmedi\u011finiz ve ayd\u0131nlat\u0131lmam\u0131\u015f yollarda ara\u00e7 s\u00fcrmeyin.<\/p>\n
su e\u011flenceleri riskleri:
\nDal\u0131\u015fa ba\u015flamadan \u00f6nce suyun derinli\u011fini dikkatlice kontrol edin ve bulan\u0131k sulara dalmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n.
\nG\u00fcvenli davran\u0131\u015flar\u0131 benimseyin: can yelekleri, gelgitler ve ak\u0131nt\u0131lar hakk\u0131nda yerellerden bilgi al\u0131n.
\nSuda veya yak\u0131n\u0131nda herhangi bir aktiviteye ba\u015flamadan \u00f6nce alkol t\u00fcketiminden ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/p>\n
ki\u015fileraras\u0131 \u015fiddet riskleri:
\nFiziksel kavgalara yol a\u00e7abilecek s\u00f6zel tart\u0131\u015fmalara kar\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n.
\nGasp\u00e7\u0131l\u0131k olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olun.
\nYaln\u0131zca tan\u0131nm\u0131\u015f tedarik\u00e7ilerden gelen taksileri kullan\u0131n.
\nOnlar\u0131 iyi tan\u0131yana kadar ba\u015fka birisinin \u00f6zel otel odas\u0131na gitmekten ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/p>\n
\u0130\u015e\u0130TME VE G\u00d6R\u00dc\u015e<\/p>\n
\u0130\u015fitme kayb\u0131yla ilgili temel endi\u015fe, ileti\u015fim yetene\u011finin azalmas\u0131 ve bir ATC talimat\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 riskidir. \u0130\u015fitme ile oldu\u011fu gibi, g\u00f6rme kayb\u0131 bir pilot i\u00e7in b\u00fcy\u00fck g\u00fcvenlik risklerine neden olma potansiyeline sahiptir.<\/p>\n
G\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc hava arac\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, NIHL riski artar, bu nedenle i\u015fitme ve i\u015fitme s\u00fcreniz boyunca i\u015fitme duyunuzu koruman\u0131za \u00f6zellikle dikkat edin.<\/p>\n
Pilotlarda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltma potansiyeline sahip en s\u0131k g\u00f6z hastal\u0131klar\u0131 katarakt, ya\u015fa ba\u011fl\u0131 mak\u00fcler dejenerasyon, diyabetik retinopati, glokom ve g\u00f6z yaralanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu tan\u0131lar \u00f6nlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir.<\/p>\n
G\u00fcr\u00fclt\u00fc Seviyesi Reg\u00fclasyonlar\u0131na g\u00f6re; g\u00fcr\u00fclt\u00fc seviyesindeki 3 dB\u2019lik art\u0131\u015f ses bas\u0131n\u00e7 seviyesinde iki kat art\u0131\u015fa neden olur.<\/p>\n
82 dB(A) \u2026 16 saat i\u00e7in kabul edilebilir g\u00fcr\u00fclt\u00fc seviyesi.<\/p>\n
85 dB(A) \u2026 8 saat i\u00e7in kabul edilebilir g\u00fcr\u00fclt\u00fc seviyesi. (mesleki limit)<\/p>\n
88 dB(A) \u2026 4 saat i\u00e7in kabul edilebilir g\u00fcr\u00fclt\u00fc seviyesi.<\/p>\n
\u0130\u015e\u0130TME VE G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dcN KORUNMASI \u0130\u00c7\u0130N \u00d6NEML\u0130 \u0130PU\u00c7LARI VE TAVS\u0130YELER:<\/p>\n
\u0130\u015fitme s\u00fcrenizi uzun s\u00fcreli y\u00fcksek arka plan g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnden ve k\u0131sa s\u00fcreli olsa bile y\u00fcksek seslerden koruyun
\nSes seviyesini d\u00fc\u015f\u00fck tutun
\nKulak koruyucular\u0131 kullan\u0131n
\nHerhangi bir i\u015fitme kayb\u0131na rastlarsan\u0131z doktorunuza dan\u0131\u015f\u0131n.
\nUltraviyole radyasyona maruz kalmay\u0131 azalt\u0131n
\nG\u00f6z korumas\u0131 kullan\u0131n
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 dengeli beslenin
\nDiyabet riskini azalt\u0131n<\/p>\n
\u00d6zetle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc nas\u0131l koruyacaks\u0131n\u0131z?
\nUltraviyole radyasyona maruz kalmay\u0131 azalt\u0131n (UV).
\nRiskli faaliyetler yaparken g\u00f6z korumas\u0131 giyin.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131, dengeli bir diyet yap\u0131n – ye\u015fil, yaprakl\u0131 sebzeler ve bal\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olan.
\nY\u00fcksek tansiyonu tedavi edin.
\nDiyabet riskini azalt\u0131n.
\nKan kolesterol seviyelerini y\u00f6netin.
\nSigaray\u0131 b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n
KAYNAK: \u201cFITNESS TO FLY\u201d, A Medical Guide For Pilots in collaboration with ICAO, IATA, IFALPA.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
P\u0130LOTLARIN SA\u011eLI\u011eI Pilotlar\u0131n meslekleri boyunca fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 muhafaza etmeleri \u00e7ok \u00f6nemli ve olduk\u00e7a zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes gibi g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n streslerinden ba\u015fka meslek\u00ee streslere de maruz kalmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte bu nedenledir ki her y\u0131l periyodik sa\u011fl\u0131k muayenelerine sevk edilirler. Ruh ve beden sa\u011fl\u0131klar\u0131 devaml\u0131 kontrol edilir. Pilot kendini u\u00e7u\u015fa elveri\u015fli hissetmiyorsa bunu ifade ederek u\u00e7u\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1703,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,99,108,113,104,80,69],"tags":[],"class_list":["post-1702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guvenlik","category-helikopterler","category-insan-performansi","category-kazalar","category-pilotaj","category-saglik","category-ucus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1702"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1704,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1702\/revisions\/1704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}