{"id":1659,"date":"2017-10-19T20:28:34","date_gmt":"2017-10-19T20:28:34","guid":{"rendered":"http:\/\/bizimkokpit.com\/?p=1659"},"modified":"2017-10-19T20:28:34","modified_gmt":"2017-10-19T20:28:34","slug":"ucus-ve-radyasyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/2017\/10\/19\/ucus-ve-radyasyon\/","title":{"rendered":"U\u00c7U\u015e ve RADYASYON"},"content":{"rendered":"<p>U\u00c7U\u015eTA HANG\u0130 RADYASYON T\u0130PLER\u0130NE MARUZ KALIRIZ ?<\/p>\n<p><strong>KOZM\u0130K RADYASYON;<\/strong> Uzay\u0131n derinliklerinden gelen iyonlar\u0131n, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden yere \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na yak\u0131n bir h\u0131zla \u00e7arpmas\u0131 ile yery\u00fcz\u00fcnde bulunan a\u011f\u0131r metal iyonlar\u0131n\u0131 da yan\u0131na alarak sekme yapmas\u0131 ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fc istikametinde yeniden y\u00f6nelmesidir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/304spaceweather_photo_nasa-goddard-space-flight-center.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1661\" src=\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/304spaceweather_photo_nasa-goddard-space-flight-center-300x147.jpg\" alt=\"304spaceweather_photo_nasa-goddard-space-flight-center\" width=\"300\" height=\"147\" srcset=\"https:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/304spaceweather_photo_nasa-goddard-space-flight-center-300x147.jpg 300w, https:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/304spaceweather_photo_nasa-goddard-space-flight-center-1024x503.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>G\u00dcNE\u015e I\u015eI\u011eI RADYASYONU;<\/strong> V\u00fccudumuzda D vitamini sentezlenme i\u015fi k\u0131sa s\u00fcreli g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Uzun sure g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalmam\u0131z durumunda cilt kanserine neden olan etkiyi olu\u015fturur.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015fin dalga boyu k\u0131sa olan \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 d\u00fcnyam\u0131z\u0131 \u0131s\u0131t\u0131rken, gama \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 gibi y\u00fcksek dalga boyundaki \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ise radyasyonik etki yapar. Ozon tabakas\u0131 ise bu etkiyi azalt\u0131r.<\/p>\n<p>U\u00e7u\u015flar ozon tabakas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi i\u00e7in radyasyona maruz kal\u0131r\u0131z.<\/p>\n<p><strong>U\u00c7U\u015eTA ALDI\u011eIMIZ RADYASYON DOZUNU ETKILEYEN FAKT\u00d6RLER NELERD\u0130R ?<\/strong><\/p>\n<p><strong>U\u00c7U\u015e S\u00dcRES\u0130:<\/strong> U\u00e7u\u015f s\u00fcresinin uzunlu\u011fu al\u0131nan dozu art\u0131racakt\u0131r. Uzun u\u00e7u\u015flar\u0131n \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda sa\u011fl\u0131k \u00f6nlemlerimize daha dikkat etmemiz gerekir.<\/p>\n<p><strong>ENLEM:<\/strong> Enlem ne kadar artarsa, radyasyon de\u011feri de o kadar artacakt\u0131r. Radyasyonca en yo\u011fun enlem 60 derece kuzey enlemidir.<\/p>\n<p><strong>Y\u00dcKSEKL\u0130K:<\/strong> Y\u00fckseklik art\u0131k\u00e7a maruz kal\u0131nan doz da artar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fczerinizde yer alan koruyucu atmosfer tabakas\u0131 incelir.<\/p>\n<p><strong>G\u00dcNE\u015e AKT\u0130V\u0130TES\u0130:<\/strong> G\u00fcne\u015fin aktivitesi sonucu aylara g\u00f6re radyasyon seviyesi artar veya azal\u0131r. Belirli zaman aral\u0131klar\u0131yla g\u00fcne\u015f f\u0131rt\u0131nalar\u0131 olmaktad\u0131r. Bu d\u00f6nemlerde g\u00fcne\u015ften dolay\u0131 u\u00e7akta maruz kalaca\u011f\u0131m\u0131z radyasyon maksimum olur.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/airplane.0.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1662\" src=\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/airplane.0-300x263.jpg\" alt=\"airplane.0\" width=\"300\" height=\"263\" srcset=\"https:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/airplane.0-300x263.jpg 300w, https:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/airplane.0.jpg 920w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>RADYASYON DE\u011eERI VE HESAPLANMASI<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Radyasyon \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131l\u0131rken kullan\u0131lan de\u011fere \u201cSievert\u201d de\u011feri denir.<\/li>\n<li>Deniz kenar\u0131nda bu de\u011fer 15 mSv iken d\u00fcnyan\u0131n elektromanyetik d\u00fczenine g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir.<\/li>\n<li>G\u00fcneyden kuzeye do\u011fru gidildi\u011finde radyasyon de\u011feri artar. Kuzey kutbu, g\u00fcney kutbundan 3 kat fazla radyasyon bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li>D\u00fcnyada en fazla radyasyon ise 600 kuzey enleminde bulunmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>Normal bir insan do\u011fal ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda 1,4 &#8211; 2,7 mSv radyasyon al\u0131r.<\/li>\n<li>Radyolojik Korunma Uluslararasi Komisyonu (IRPC) sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir u\u00e7u\u015f personelinin y\u0131lda 20 mSv de\u011ferini ge\u00e7memesi gerekti\u011fini bildirmi\u015ftir.<\/li>\n<li>52 mSv u\u00e7ak i\u00e7inde radyasyonun zararl\u0131 etkilerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>U\u00c7U\u015eTA ALDI\u011eIMIZ RADYASYONU HESAPLAYAB\u0130L\u0130R M\u0130Y\u0130Z ?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bir y\u0131lda al\u0131nan radyasyon = 52 mSv x Y\u0131lda u\u00e7ulan toplam g\u00fcn say\u0131s\u0131 \/ 365<\/li>\n<li>Mesela ayl\u0131k ortalama 80 saat u\u00e7u\u015ftan hesaplarsak, y\u0131lda 960 u\u00e7u\u015f saati eder. Bu rakam\u0131 da 24\u2019 e b\u00f6lersek bir y\u0131l i\u00e7inde 40 g\u00fcn u\u00e7u\u015f eder.<\/li>\n<li>Bir y\u0131lda al\u0131nan radyasyon = 52 x 40 g\u00fcn \/ 365 = 5,69 mSv<\/li>\n<li>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi u\u00e7ak i\u00e7inde ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yakla\u015f\u0131k radyasyon de\u011feri olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/li>\n<li>Avrupa\u2019da u\u00e7u\u015f personelinin 6 mSv\u2019in \u00fczerinde radyasyon almalar\u0131 durumunda ek \u00f6nlemler almalar\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>Hava yolu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n y\u0131lda maksimum 1000 saat u\u00e7tu\u011fu farz ve kabul edilirse y\u0131lda maksimum 5,93 mSv d\u00fczeyinde radyasyon alacaklar\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>U\u00e7u\u015fta ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z radyasyonun etkisini azaltmak i\u00e7in neler yapabiliriz?<\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>U\u00e7u\u015f sonras\u0131 du\u015f almak:<\/strong> U\u00e7u\u015f sonras\u0131 du\u015f alarak hem y\u00fczeyimizdeki radyasyondan kurtuluruz, hem de so\u011furulmu\u015f olan v\u00fccut i\u00e7i radyasyonu dif\u00fcze etmi\u015f oluruz.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Antioksidan zengini sebze ve meyve t\u00fcketmek:<\/strong> Antioksidanlar (portakal, ye\u015fil \u00e7ay, domates, sar\u0131msak, soya fas\u00fclyesi) radyasyonun neden oldu\u011fu DNA\u2019daki k\u0131r\u0131lmalar\u0131 engeller. E\u011fer bu k\u0131r\u0131lmalar engellenemezse h\u00fccrede kanser olu\u015fumu g\u00f6zlenebilir.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>B grubu vitaminler ve potasyum<\/strong> ihtiva eden g\u0131dalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 (ye\u015fil sebze, meyve, kavun, karpuz \u2026) gereklidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve yo\u011furt radyasyondan korumada de\u011fil ancak radyasyon sonras\u0131 zarar g\u00f6ren h\u00fccrelerin ve dokular\u0131n yenilenmesinde olduk\u00e7a faydal\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Spor:<\/strong> Sporsuz veya hareketsiz ya\u015fam, her t\u00fcrl\u00fc kanser riskini art\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Uyku:<\/strong> U\u00e7u\u015f \u00f6ncesi ki\u015filerin bedenlerinin ihtiyac\u0131 olan uykuyu yeterli derecede almalan v\u00fccudu zinde tutar ve d\u0131\u015f uyaranlara kar\u015f\u0131 direnci artt\u0131r\u0131r Fakat elektronik aletler, cep telefonlar\u0131, bilgisayar televizyon gibi cihazlar uyudu\u011fumuz ortamda a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Sigara:<\/strong> G\u00fcnde 1,5 paket sigara i\u00e7en birisi t\u00fct\u00fcndeki Po-210 izotopu aktivitesi nedeniyle y\u0131lda 13 mSv doz radyasyon al\u0131r.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Alkol:<\/strong> Bilim adamlar\u0131 g\u00fcnde i\u00e7ilen bir \u015fi\u015fe biradaki alkol\u00fcn kanser yapma riskinin, Fuku\u015fima \u00e7evresinde ya\u015fayanlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 radyasyon dozunun kanser yapma riskinden 20 kat daha fazla oldu\u011funu belirtmektedir. Uluslararas\u0131 kanser ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131, yap\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara dayanarak, erkeklere g\u00fcnde 20 gram, kad\u0131nlara ise g\u00fcnde 10 gram saf alkolden fazlas\u0131n\u0131n i\u00e7ilmemesini \u00f6neriyor.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Su:<\/strong> G\u00fcnde en az 2 litre su i\u00e7mek, suyun temizleme etkisi nedeniyle, h\u00fccre i\u00e7indeki ve dokulardaki birikmi\u015f olan radyasyonu temizler.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Temiz hava:<\/strong> Oksijence zengin ortam, oksijenin v\u00fccuttaki radyasyonu ba\u011flama etkisi oldu\u011fu i\u00e7in, ci\u011ferlerimizdeki ve di\u011fer organlar\u0131m\u0131zdaki radyasyonu temizler.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u00c7U\u015eTA HANG\u0130 RADYASYON T\u0130PLER\u0130NE MARUZ KALIRIZ ? KOZM\u0130K RADYASYON; Uzay\u0131n derinliklerinden gelen iyonlar\u0131n, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden yere \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na yak\u0131n bir h\u0131zla \u00e7arpmas\u0131 ile yery\u00fcz\u00fcnde bulunan a\u011f\u0131r metal iyonlar\u0131n\u0131 da yan\u0131na alarak sekme yapmas\u0131 ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fc istikametinde yeniden y\u00f6nelmesidir. G\u00dcNE\u015e I\u015eI\u011eI RADYASYONU; V\u00fccudumuzda D vitamini sentezlenme i\u015fi k\u0131sa s\u00fcreli g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Uzun sure g\u00fcne\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1660,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,108,68,104,80,5,77,69],"tags":[],"class_list":["post-1659","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guvenlik","category-insan-performansi","category-merak-edilenler","category-pilotaj","category-saglik","category-teknoloji","category-temel-bilgiler","category-ucus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1659"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1663,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1659\/revisions\/1663"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}