![\"papi](\"http:\/\/bizimkokpit.com\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/papi-lights.jpg\")
<\/a><\/p>\nABD Ulusal Nakliye G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netim Kurulu (NTSB), 2009 y\u0131l\u0131ndaki bir kazadan yola \u00e7\u0131karak Ekip Kaynak Y\u00f6netimi (CRM) E\u011fitimlerinin, F\/O\u2019lar\u0131n kendine g\u00fcven e\u011fitimlerini de i\u00e7erecek \u015fekilde geni\u015fletilmesini ifade etmektedir. 2009 y\u0131l\u0131ndaki bu kazada asimetrik a\u00e7\u0131lan flaplarla ilgili problemlerle m\u00fccadele etmelerine ra\u011fmen yard\u0131mc\u0131 pilot kaptan\u0131n yakla\u015fmaya devam etme karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirememi\u015ftir.<\/p>\n
NTSB, FAA\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenlik \u00f6nerisi ile \u201csim\u00fclat\u00f6r e\u011fitimlerinde yard\u0131mc\u0131 pilotlara kendilerine g\u00fcvenerek endi\u015felerini dile getirmeleri i\u00e7in senaryolu e\u011fitimler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve kaptanlara da bu gibi durumlarda geli\u015ftirecekleri liderlik tarzlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretilmesini\u201d talep etti.<\/p>\n
27 Nisan 2009, lokal saat 04:37, Empire Airlines\u2019a ait ATR-42 tipi u\u00e7ak, ABD’deki Lubbock, Preston Smith Uluslararas\u0131 Havaalan\u0131na buzlanma ko\u015fullar\u0131nda alet yakla\u015fmas\u0131 yaparken pist yak\u0131nlar\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc. Kazada kaptan a\u011f\u0131r, bayan yard\u0131mc\u0131 pilot hafif yaralan\u0131rken u\u00e7ak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde hasarland\u0131. FedEx \u015firketine kay\u0131tl\u0131 olan ve “Empire Airlines” taraf\u0131ndan Part 121 ek kargo u\u00e7u\u015fu ile i\u015fletilen u\u00e7akta iki pilottan ba\u015fka kimse yoktu.<\/p>\n
FAA Y\u00f6neticisi Randy Babbitt’e verilen g\u00fcvenlik tavsiye yaz\u0131s\u0131nda NTSB, yakla\u015fmay\u0131 yard\u0131mc\u0131 pilotun yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 15 derecelik yakla\u015fma flab\u0131 istedi\u011finde sa\u011f flaplar\u0131n a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sol flaplar\u0131n ise k\u0131smen a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
Kaptan, yakla\u015f\u0131k 40 saniye sonra, u\u00e7a\u011f\u0131n son yakla\u015fma noktas\u0131 olan OM’nin hemen \u00f6ncesinde 1400 ft AGL\u2019ye al\u00e7ald\u0131\u011f\u0131nda, flaplarda bir sorun oldu\u011funun fark\u0131na vard\u0131.<\/p>\n
NTSB raporuna g\u00f6re \u201cKaptan ve yard\u0131mc\u0131 pilot, yakla\u015fmada bir flap problemi olursa pas ge\u00e7me manevras\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek ve QRH kullanacak \u015fekilde e\u011fitilmi\u015flerdi”. Ancak kay\u0131tlara g\u00f6re \u201cu\u00e7u\u015f ekibinden hi\u00e7 kimse pas ge\u00e7me \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmad\u0131 ve flap anormalli\u011fini gidermek i\u00e7in QRH prosed\u00fcr\u00fc uygulamad\u0131.\u201d<\/p>\n
“Kaptan, yard\u0131mc\u0131 pilot ile herhangi bir plan\u0131 tart\u0131\u015fmadan flap sorunu gidermeye \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in standart d\u0131\u015f\u0131 bir\u015feyler s\u00f6yledi ve yard\u0131mc\u0131 pilot yakla\u015fmay\u0131 u\u00e7maya devam etti.\u201d<\/p>\n
Rapora g\u00f6re \u201cHer iki pilot da s\u00fcrati yeterince takip etmedi, bununla birlikte sesli stol ikaz\u0131 ve \u201cstick shaker\u201d defalarca devreye girdi\u201d \u201cStick shaker\u201d aktivasyonu pas ge\u00e7me manevras\u0131n\u0131 ba\u015flatmak i\u00e7in son kriterdi.<\/p>\n
Rapora g\u00f6re \u201cyard\u0131mc\u0131 pilot kaptana pas ge\u00e7meleri gerekti\u011fini s\u00f6yledi fakat kaptan reddetti\u201d<\/p>\n
U\u00e7ak 700 ft\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kaptan kumandalar\u0131 ald\u0131 ve stabil olmayan yakla\u015fmaya devam etti. Bu s\u0131rada \u201cstick shaker\u201d aktif olarak titriyordu, 500 ft AGL\u2019de, bulutlar\u0131n hemen alt\u0131nda ve 2050 fpm ile al\u00e7al\u0131rken, arazi fark\u0131ndal\u0131k ve ikaz sistemi (TAWS) \u201cPULL UP\u201d ikaz\u0131 verdi.<\/p>\n
\u201cHem Stick shaker hem de TAWS ikazlar\u0131 derhal maksimum g\u00fc\u00e7 uygulanarak reaksiyon g\u00f6sterilmesi gereken durumlard\u0131r.\u201d<\/p>\n
Rapora g\u00f6re, kaptan hemen pas ge\u00e7meye ba\u015flayarak yan\u0131t vermi\u015f olsayd\u0131 muhtemelen stol olmay\u0131 ve takiben yere \u00e7arpmay\u0131 \u00f6nleyebilirdi.<\/p>\n
NTSB’nin kaza ile ilgili nihai raporunda, yard\u0131mc\u0131 pilot kaza ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131na, kaptan kendisine pas ge\u00e7memesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi\u011finde \u201ckaptan\u0131n pas ge\u00e7memek i\u00e7in iyi bir sebebinin oldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011fru karar verdi\u011fi konusunda ona g\u00fcvendi\u011fini\u201d s\u00f6yledi.<\/p>\n
Rapora g\u00f6re yard\u0131mc\u0131 pilot \u201cKaptan u\u00e7ak kontrol\u00fcn\u00fc ele ald\u0131ktan sonra kendisi hala endi\u015feliydi … ve pas ge\u00e7mek i\u00e7in tekrar ikaz etmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu ama neden hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemedi\u011fini bilmiyordu\u201d.<\/p>\n
NTSB, “kokpitte derin bir otorite fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131n” bir sonucu olarak yard\u0131mc\u0131 pilotun ileti\u015fimde ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu belirtti – kaptan\u0131n 13.935 saat u\u00e7u\u015f deneyimi vard\u0131 ve buzlanma ko\u015fullar\u0131nda u\u00e7u\u015fta olduk\u00e7a tecr\u00fcbeli idi ayr\u0131ca meslekta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan “guru” olarak an\u0131l\u0131yordu. Buna mukabil Co-pilot\u2019un ise sadece 2,109 u\u00e7u\u015f saati ve buzlanma ko\u015fullar\u0131nda \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 deneyimi vard\u0131.<\/p>\n
NTSB, 1970’lerden beri yap\u0131lan bir dizi \u00e7al\u0131\u015fmada, \u00e7ok dik bir otorite fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131n u\u00e7u\u015f ekibinin performans\u0131n\u0131 engelleyebilece\u011fini, k\u0131smen s\u0131n\u0131rl\u0131 tecr\u00fcbeye sahip yard\u0131mc\u0131 pilotlar\u0131n, binlerce u\u00e7u\u015f saati olan kaptanlar\u0131n eylemlerini sorgulamaya istekli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n
Kaza raporlar\u0131 \u00fczerine Birle\u015fik Krall\u0131k’taki 249 havayolu pilotu \u00fczerinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma sonucunda, yard\u0131mc\u0131 pilotlar\u0131n yakla\u015f\u0131k %40’\u0131 “kaptanlar\u0131na u\u00e7u\u015f emniyeti ile endi\u015felerini \u00e7at\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma ve kaptan\u0131n tecr\u00fcbesine ve otoritesine sayg\u0131 gibi birden fazla sebeple iletmediklerini” belirtildi.<\/p>\n
Yard\u0131mc\u0131 pilotlarla u\u00e7an di\u011fer kaptanlar ise \u201ckokpitte kendilerini desteklerken herhangi bir problem olmasa bile u\u00e7u\u015fta yard\u0131mc\u0131 pilotlar\u0131n zaten bildi\u011fi becerilerle ilgili \u00e7ok fazla sorular sorduklar\u0131n\u0131\u201d raporlarda ifade ettiler.<\/p>\n
Yukar\u0131daki kazada yard\u0131mc\u0131 pilot pas ge\u00e7meleri gerekti\u011fini \u201cdilinin ucuyla\u201d s\u00f6yledi\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n