{"id":1441,"date":"2017-01-07T10:18:35","date_gmt":"2017-01-07T10:18:35","guid":{"rendered":"http:\/\/bizimkokpit.com\/?p=1441"},"modified":"2017-01-07T10:24:21","modified_gmt":"2017-01-07T10:24:21","slug":"ads-cpdlc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/2017\/01\/07\/ads-cpdlc\/","title":{"rendered":"ADS – CPDLC"},"content":{"rendered":"

CPDLC (Controller\u00a0Pilot Datalink Communications)<\/strong><\/p>\n

\"cp2\"<\/p>\n

CPDLC, do\u011frudan bir kontrol\u00f6r ile u\u00e7u\u015f ekibi aras\u0131ndaki veri mesaj al\u0131\u015fveri\u015fini destekleyen bir veri ba\u011flant\u0131s\u0131 (data link) uygulamas\u0131d\u0131r. CPDLC ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n amac\u0131, bir u\u00e7ak ve bir ATSU (Air Traffic Service Unit) aras\u0131nda (yaln\u0131zca etkin ba\u011flant\u0131) CPDLC mesajlar\u0131n\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fine izin vermek ve bir sonraki ATSU ile \u00f6nceden ba\u011flant\u0131 kurmakt\u0131r (etkin olmayan ba\u011flant\u0131). Ayn\u0131 anda yaln\u0131zca bir tane CPDLC ba\u011flant\u0131s\u0131 etkin olabilir.<\/p>\n

CPDLC nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Aktif bir CPDLC ba\u011flant\u0131s\u0131, ATSU’ya ve u\u00e7aklara CPDLC mesajlar\u0131 g\u00f6nderilmesine izin verir. U\u00e7a\u011f\u0131n aktif CPDLC ba\u011flant\u0131s\u0131na sahip oldu\u011fu ATSU, Ge\u00e7erli Veri Yetkisi – Current Data Authority (CDA) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

CPDLC mesaj \u00f6\u011feleri;
\nA) Uplinks (u\u00e7a\u011fa g\u00f6nderilen mesaj \u00f6\u011feleri) veya,
\nB) Downlinks (u\u00e7aklar taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen mesaj \u00f6\u011feleri)<\/p>\n

Her bir u\u00e7u\u015f ekibi \u00fcyesi (PF veya PM), herhangi bir kleransa yan\u0131t vermeden \u00f6nce ve\/veya uygulamadan \u00f6nce her bir CPDLC uplink mesaj\u0131n\u0131 tek tek g\u00f6zden ge\u00e7irmeli ve iletimden \u00f6nce her bir CPDLC downlink mesaj\u0131n\u0131 tek tek g\u00f6zden ge\u00e7irmelidir. Bir acil durum esnas\u0131nda, u\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131 normal olarak sesli mesajla\u015fmaya d\u00f6necekti. Bununla birlikte, u\u00e7u\u015f ekibi acil durum ileti\u015fimleri i\u00e7in daha uygunsa veya sesli ileti\u015fim kurulam\u0131yorsa CPDLC’yi kullanabilir. Normal ko\u015fullar alt\u0131nda, mevcut ve sonraki ATSU, CPDLC ve ADS-C servislerini otomatik olarak aktar\u0131r. Transfer, u\u00e7u\u015f ekibi i\u00e7in kesintisizdir. U\u00e7u\u015f ekibinin bir oturum a\u00e7may\u0131 (logon olmak) yeniden ba\u015flatmas\u0131 gerekmez. CPDLC ve Okyanus Ge\u00e7i\u015f Kleranslar\u0131 ileti\u015fimin tamamen farkl\u0131 safhalar\u0131d\u0131r. U\u00e7u\u015f ekibi, CPDLC ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7in herhangi bir istasyona giri\u015f yapmaks\u0131z\u0131n da (logon olmaks\u0131z\u0131n) Okyanus Ge\u00e7i\u015f Klerans\u0131 alabilir.<\/p>\n

“BY-AT” CPDLC mesaj\u0131na nas\u0131l cevap vereceksiniz?<\/strong><\/p>\n

U\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131, ama\u00e7lanan anlam\u0131 ve u\u00e7ak sistemleri taraf\u0131ndan sa\u011flanan otomasyon \u00f6zelliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak “AT” veya “BY” i\u00e7eren ko\u015fullu m\u00fcsaadelere (kleranslara) do\u011fru \u015fekilde cevap vermelidir.<\/p>\n

\u201cAt time ….. CLIMB TO (Level\/Seviye)\u201d, belirlenen seviyeye t\u0131rman\u0131\u015f\u0131n, belirtilen zamanda ba\u015flamas\u0131 ve belirtilen seviyeye gelindi\u011finde muhafaza edilmesi talimat\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u201cCLIMB TO REACH (level\/seviye) BY\u201d, belirlenen seviyeye t\u0131rman\u0131\u015f\u0131n, belirtilen pozisyona gelmeden \u00f6nce veya en ge\u00e7 belirtilen pozisyonda ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildiren talimatt\u0131r.
\nADS (Automatic Dependant Surveillance) – Otomatik Ba\u011f\u0131ml\u0131 G\u00f6zetim<\/p>\n

ADS-B nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n

ADS-B, Transponder Mod-S\u2019nin bir uygulamas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bu uygulama transponder taraf\u0131ndan bar\u0131nd\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (hosted). ADS-C istek \u00fczerine (bir s\u00f6zle\u015fme yoluyla) rapor verirken, ADS-B yay\u0131n (broadcasting) yoluyla verileri bildirir. Yay\u0131nlanan verileri toplamak\/almak i\u00e7in yaln\u0131zca bir Mod-S al\u0131c\u0131s\u0131 gerekir. Herhangi bir veri ba\u011flant\u0131s\u0131 (data link) gerektirmez. VHF kapsama alan\u0131nda oldu\u011funda, ADS-B, ADS-B al\u0131c\u0131s\u0131 bulunan ATC merkezleri veya hava arac\u0131 ile ba\u011flant\u0131 kurar. ADS-B otomatiktir, \u00e7\u00fcnk\u00fc herhangi bir harici uyar\u0131c\u0131 gerekmez; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflara g\u00f6zetim bilgileri sa\u011flamak i\u00e7in yerle\u015fik sistemlere (on-board) dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ise ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Son olarak, veriler yay\u0131nlan\u0131r, kayna\u011f\u0131n kimlerin veri ald\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir bilgisi yoktur ve sorgu ya da iki y\u00f6nl\u00fc s\u00f6zle\u015fme yoktur.<\/p>\n

ADS-B dinlemek i\u00e7in ekipmana sahip olanlara (ADS-B OUT) u\u00e7ak pozisyonunu yay\u0131nlar. Bunlar, esas olarak, her saniyede u\u00e7ak h\u0131z\u0131 ve y\u00fcksekli\u011fi ile birlikte yay\u0131nlanan pozisyon raporlar\u0131n\u0131 alan ATC yer istasyonlar\u0131d\u0131r. ADS-B sinyali, g\u00f6zlem amac\u0131yla yerde (ADS-B OUT) veya di\u011fer u\u00e7aklarda (ADS-B IN) yakalanabilir (captured). SSR’den farkl\u0131 olarak ADS-B, d\u00fc\u015f\u00fck irtifalarda ve yerde de \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Buna ek olarak, Mod S vericisi bulunan herhangi bir ara\u00e7, vericinin al\u0131c\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda olmas\u0131 ko\u015fuluyla, bir Mod S al\u0131c\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015f herhangi bir ara\u00e7 taraf\u0131ndan \u201cg\u00f6r\u00fclebilir”.<\/p>\n

ADS-B’nin avantajlar\u0131, kurulum i\u00e7in (SSR) radardan daha basit ve daha ucuz olmas\u0131 ve ATC kontrol cihazlar\u0131n\u0131n trafik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve performans\u0131n\u0131 genel olarak (SSR) radardan geli\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu durumda ADS-B yer ekipman\u0131 mevcut altyap\u0131ya kurulabilir ve s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar\u0131 olan \u00fclkelerdeki kurulum maliyetlerini en aza indirir.<\/p>\n

Dezavantaj\u0131, ADS-B’nin t\u00fcm u\u00e7aklar\u0131n uygun te\u00e7hizat\u0131na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Sistemde ADS-B yetene\u011fine sahip olmayan birka\u00e7 u\u00e7ak bulundurmak sistemin bu trafikleri g\u00f6rememesine sebep olur ve ATC’yi trafi\u011fi kontrol etmek i\u00e7in \u00f6nceki ara\u00e7lara g\u00fcvenmeye zorlar. ATC, ADS-B donan\u0131ml\u0131 u\u00e7aklar i\u00e7in \u00f6ncelikli kullan\u0131m ve k\u0131sayollar \u00f6nerebilir. Di\u011fer dezavantaj ADS-B’nin transponder antenini kullanmas\u0131, menzilinin yakla\u015f\u0131k 120 NM ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. ADS-B al\u0131c\u0131s\u0131 bulunan herhangi bir \u00fcnite (\u00f6rne\u011fin ATC merkezi, u\u00e7ak) yay\u0131nlanan verileri alabilir.<\/p>\n

ADS-C ise, ATSU’ya mevcut u\u00e7u\u015f plan\u0131n\u0131 g\u00fcncellemek, uygunlu\u011fu kontrol etmek ve acil durum uyar\u0131s\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in u\u00e7u\u015f ekibi aksiyonu olmaks\u0131z\u0131n u\u00e7aktan pozisyon raporlar\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

ADS-C nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n

ADS-C, u\u00e7ak g\u00f6zleminde ve rota uygunlu\u011funun izlenmesi i\u00e7in bir ATSU veya AOC yer tesis sistemine g\u00f6nderilebilecek u\u00e7ak konumu, y\u00fckseklik, h\u0131z, niyet ve meteorolojik verileri otomatik olarak sa\u011flamak i\u00e7in u\u00e7aklarda \u00e7e\u015fitli sistemleri kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

U\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131, u\u00e7aklarla olan herhangi bir ADS-C ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 iptal edecek olan ADS-C’yi kapatabilir. ADS-C devre d\u0131\u015f\u0131 iken, yer sistemi bir ADS-C ba\u011flant\u0131s\u0131 kuramaz. Normal olarak, u\u00e7u\u015f ekibi t\u00fcm u\u00e7u\u015f i\u00e7in ADS-C’yi armed durumunda b\u0131rakmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, ADS-C servislerinin bulundu\u011fu hava sahas\u0131nda, u\u00e7u\u015f ekibi herhangi bir sebepten dolay\u0131 ADS-C’yi kapatt\u0131\u011f\u0131nda ya da ADS-C servisinin kayb\u0131na yol a\u00e7an aviyonik ar\u0131za indikasyonunu al\u0131rsa, u\u00e7u\u015f ekibi ATC’ye bilgi vermelidir. ADS-C mevcut de\u011filse, u\u00e7u\u015f ekibi sesli veya CPDLC ile konum bildirme yapmal\u0131d\u0131r. Pozisyon raporlamas\u0131 i\u00e7in CPDLC’yi kullan\u0131rken, u\u00e7u\u015f ekibi sadece zorunlu raporlama noktalar\u0131nda pozisyon raporlar\u0131 g\u00f6ndermeli ve ATC taraf\u0131ndan aksi belirtilmedik\u00e7e, pozisyon ve sonraki konum bilgisinin zorunlu raporlama noktalar\u0131na uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Bir oturum a\u00e7ma (logon) iste\u011fi ald\u0131ktan sonra ATSU herhangi bir ADS-C raporu alabilmek i\u00e7in u\u00e7aklarla ADS s\u00f6zle\u015fmelerini tesis etmelidir. U\u00e7ak sistemi ADS-C’nin se\u00e7ilmemesi ko\u015fuluyla, yer sistemi, u\u00e7u\u015f ekibi hareketi olmadan ADS s\u00f6zle\u015fmeleri olu\u015fturabilir. U\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131 ADS-C kapal\u0131 se\u00e7erek t\u00fcm s\u00f6zle\u015fmeleri iptal etme hakk\u0131na sahiptir ve baz\u0131 u\u00e7ak sistemleri, u\u00e7u\u015f ekibinin belirli bir ATSU ile bir ADS s\u00f6zle\u015fmesini iptal etmesine izin verir.<\/p>\n

ATC sistemi u\u00e7ak raporu bilgileri ile ya talep \u00fczerine, periyodik ya da olay s\u00f6zle\u015fmesiyle bir “s\u00f6zle\u015fme” (ADS-C’deki C) kurar. ADS-C, CPDLC ile ili\u015fkili bir g\u00f6zetleme teknolojisine sahiptir. Bilgiler, u\u00e7aklar\u0131n FMS\u2019lerinden uydu yoluyla bir yer istasyonuna, bir hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 (service provider) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da ATC’ye iletilir.<\/p>\n

Periyodik S\u00f6zle\u015fme (Periodic Contract)<\/strong><\/p>\n

Periyodik bir s\u00f6zle\u015fme, ATSU’nun a\u015fa\u011f\u0131dakileri belirtmesini sa\u011flar:
\nU\u00e7ak sisteminin ADS-C raporu g\u00f6nderdi\u011fi zaman aral\u0131\u011f\u0131; ve
\nPeriyodik raporda yer alacak olan iste\u011fe ba\u011fl\u0131 ADS-C gruplar\u0131. Her iste\u011fe ba\u011fl\u0131 grup, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 grubun periyodik rapora ne s\u0131kl\u0131kla dahil edildi\u011fini belirten benzersiz bir mod\u00fcle sahip olabilir (\u00f6rne\u011fin, ve bir mod\u00fcl, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 grubun g\u00f6nderilen her periyodik rapora dahil edilece\u011fini belirtir). D\u00fczenli bir s\u00f6zle\u015fme, iptal edilene veya de\u011fi\u015ftirilene kadar ge\u00e7erlidir. Bir ATSU yeni bir periyodik s\u00f6zle\u015fme olu\u015fturdu\u011funda, u\u00e7ak sistemi, otomatik olarak \u00f6nceki periyodik s\u00f6zle\u015fmeyi yenisiyle de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

Talep S\u00f6zle\u015fmesi (Demand Contract)<\/strong><\/p>\n

Bir talep s\u00f6zle\u015fmesi, ATSU’ya tek bir ADS-C periyodik rapor talep etmesini sa\u011flar. Bir talep s\u00f6zle\u015fmesi u\u00e7aklarla y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan di\u011fer ADS s\u00f6zle\u015fmelerini iptal etmez veya de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n

Olay\/Durum S\u00f6zle\u015fmesi (Event Contract)<\/strong><\/p>\n

Bir olay s\u00f6zle\u015fmesi, belirli bir olay meydana geldi\u011finde ATSU’nun bir ADS-C raporu talep etmesini sa\u011flar. Bir ATSU, herhangi bir zamanda bir u\u00e7akla yaln\u0131zca bir tane s\u00f6zle\u015fme imzalayabilir. Bununla birlikte, olay s\u00f6zle\u015fmesi birden \u00e7ok olay t\u00fcr\u00fc i\u00e7erebilir. Bu iste\u011fe ba\u011fl\u0131 etkinlikler \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n

A) Yol Noktas\u0131 De\u011fi\u015fikli\u011fi Olay\u0131 (WCE); Waypoint Change Event
\nB) Seviye Aral\u0131k Sapma Olay\u0131 (LRDE); Level Range Deviation Event
\nC) Lateral Sapma Olay\u0131 (LDE); Lateral Deviation Event ve
\nD) Dikey H\u0131z De\u011fi\u015fikli\u011fi Olay\u0131 (VRE); Vertical Rate Change Event<\/p>\n

Yeni bir ADS-C olay s\u00f6zle\u015fmesine cevaben, u\u00e7ak ayr\u0131 ayr\u0131 bir bildirim g\u00f6nderir ve daha sonra belirtilen etkinliklerden biri ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bir ADS-C raporu iletilir.<\/p>\n

ADS-C ve ADS-B Aras\u0131ndaki Fark<\/strong><\/p>\n

ADS-C ve ADS-B menziller g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6rne\u011fin, okyanuslar aras\u0131 bir u\u00e7u\u015f s\u0131ras\u0131nda birbirlerini tamamlamalar\u0131 bekleniyor. U\u00e7ak, VHF kapsama alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndayken, ADS-C, u\u00e7ak ve ATC merkezi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 yapar. Aksi halde, ADS-B ba\u011flant\u0131y\u0131 herhangi bir ATC merkezine veya kapsama alan\u0131ndaki hava ara\u00e7lar\u0131 ile yapar<\/p>\n

Terimler benzer olmas\u0131na ra\u011fmen, ADS-C ve ADS-B iki farkl\u0131 uygulamad\u0131r. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ADS-B (PSR-SSR veya u\u00e7aklar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan herhangi bir yer tabanl\u0131 sistem) bir ATS g\u00f6zetim sistemidir. Bir ADS-B kabiliyetli u\u00e7ak, ATS g\u00f6zetim hizmetlerini destekler ve bilgileri nispeten y\u00fcksek bir oranda yay\u0131nlar ve yerdeki veya alan i\u00e7indeki ba\u015fka bir u\u00e7aktaki uygun al\u0131c\u0131lar bilgi al\u0131r.<\/p>\n

ADS-C’nin temel avantaj\u0131, ADS-B’nin kapsama alan\u0131nda bulunmayan alanlarda g\u00f6zetim sa\u011flayabilmesidir. Bu sistem, u\u00e7ak niyetinin raporlanmas\u0131na olanak tan\u0131r ve u\u00e7ak ile ATC yer istasyonu aras\u0131nda bir veri ba\u011flant\u0131s\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

CPDLC (Controller\u00a0Pilot Datalink Communications) CPDLC, do\u011frudan bir kontrol\u00f6r ile u\u00e7u\u015f ekibi aras\u0131ndaki veri mesaj al\u0131\u015fveri\u015fini destekleyen bir veri ba\u011flant\u0131s\u0131 (data link) uygulamas\u0131d\u0131r. CPDLC ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n amac\u0131, bir u\u00e7ak ve bir ATSU (Air Traffic Service Unit) aras\u0131nda (yaln\u0131zca etkin ba\u011flant\u0131) CPDLC mesajlar\u0131n\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fine izin vermek ve bir sonraki ATSU ile \u00f6nceden ba\u011flant\u0131 kurmakt\u0131r (etkin olmayan ba\u011flant\u0131). Ayn\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[95,5,74],"tags":[],"class_list":["post-1441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hava-trafigi","category-teknoloji","category-ticari-ucaklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1441"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1445,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1441\/revisions\/1445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}