Bilim adamlar\u0131 hava alanlar\u0131nda size vakit kazand\u0131rmak i\u00e7in bir algoritma geli\u015ftirdi<\/p>\n
Aran\u0131zdan s\u0131k u\u00e7anlar hava alanlar\u0131ndaki kuyruklarda \u00e7ok fazla vakit harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirler. Bu problem sadece yolcular i\u00e7in de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda u\u00e7u\u015flarda da t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011fa ve beklemelerden dolay\u0131 hava yollar\u0131 i\u00e7in fazla yak\u0131t harcanmas\u0131na yol a\u00e7ar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fu s\u0131ralar, insanlar\u0131n ve u\u00e7aklar\u0131n daha verimli bir ak\u0131\u015fa neden olabilece\u011fi bir bilgisayar modeli geli\u015ftirdiler.<\/p>\n
Yeni algoritma, \u00f6zellikle hava durumunu, pistteki g\u00fcncel trafi\u011fi ve g\u00fcnl\u00fck u\u00e7u\u015f programlar\u0131n\u0131 dikkate alarak, yolcular\u0131n u\u00e7a\u011fa bindikten u\u00e7a\u011f\u0131n kalk\u0131\u015f\u0131na kadarki bekleme s\u00fcresine odakland\u0131. Model bu ve benzeri t\u00fcm de\u011fi\u015fkenleri hesaba katarak, hava trafik kontrol\u00f6rlerine u\u00e7aklar\u0131 ne zaman hareket ettirmeleri gerekti\u011fine ve onlar\u0131 ne zamana kadar kap\u0131da veya park yerinde tutacaklar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek.<\/p>\n
MIT\u2019nin ilgili \u00e7al\u0131\u015fma tak\u0131m\u0131ndan biri olan Hamsa Balakrishnan “Saha testlerimiz bize u\u00e7aklar\u0131 park yerinde bekleterek taksi s\u00fcrelerini %20 oran\u0131nda azaltabilecek baz\u0131 periyotlar\u0131n oldu\u011funu g\u00f6sterdi. K\u00f6r\u00fckteki veya park yerindeki motorlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmayan her u\u00e7ak, motorlar\u0131 r\u00f6lantide \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 16 ila 20 galon (60 ila 75 litre) yak\u0131t tasarrufu sa\u011flamaktad\u0131r” diyor.<\/p>\n
Bu yeni \u00e7al\u0131\u015fma, Balakrishnan’\u0131n daha \u00f6nceki bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dayan\u0131yor. Balakrishnan 2007’de John F. Kennedy Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131, Newark Liberty Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131 ve ABD’deki Philadelphia Uluslararas\u0131 Hava liman\u0131ndaki kalk\u0131\u015f paternlerini inceleyen ekibin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda bu merkezlerin zaman\u0131n y\u00fczde 10 ila 20’sinde s\u0131k\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu tespit edildi. \u00d6rne\u011fin Newark’ta, u\u00e7aklar pistten kalk\u0131\u015f i\u00e7in 52 dakikaya kadar s\u0131rada bekleye biliyorlard\u0131.<\/p>\n
Modelin, 2007 ve 2010 y\u0131llar\u0131ndaki ger\u00e7ek tarihsel verileri kullanarak test edildi\u011finde, bekleyen kuyruk uzunluklar\u0131n\u0131 art\u0131 eksi iki u\u00e7ak do\u011fru olarak tahmin etti\u011fi bulundu. Hava trafik kontrol\u00f6rlerinin, belirli eylemlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, kalkmak i\u00e7in bekleyen di\u011fer u\u00e7aklara ve toplam gecikme s\u00fcresine ne olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in sonunda bu algoritmay\u0131 kullanmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n
Balakrishnan diyor ki “Sadece 10 u\u00e7a\u011f\u0131n 15 dakika i\u00e7inde kalk\u0131\u015f yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu tahmin ediyorsan\u0131z, muhtemelen park yerlerinden 25 u\u00e7a\u011f\u0131 serbest b\u0131rakmazs\u0131n\u0131z,” “Sonu\u00e7ta, yerdeki \u00e7ok trafikle s\u0131k\u0131\u015fmamak ve ayn\u0131 zamanda pisti de bo\u015f b\u0131rakmamak i\u00e7in serbest b\u0131rakman\u0131z gereken yani park yerinden hareketine m\u00fcsaade etmek i\u00e7in do\u011fru say\u0131da u\u00e7a\u011f\u0131 bulmak istiyorsunuz.”<\/p>\n
\u00dclkenin di\u011fer hava limanlar\u0131nda daha \u00e7ok testler yap\u0131lacak fakat modeli uygulamak kolay olmakla beraber \u00e7ok yak\u0131n zamanda devreye giremeyece\u011fi belirtiliyor. Havac\u0131l\u0131k otoriteleri, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda ABD hava alanlar\u0131nda “yayg\u0131n trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131” beklemekte olup, bu model de kalk\u0131\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc (metering) i\u00e7in m\u00fccadele etmenin en iyi yollar\u0131ndan biri olarak durmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma “Transportation Science” dergisinde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Matematik her \u015feyi \u00e7\u00f6zer.
\nDAVID NIELD 15 Ocak 2012
\n\u00c7eviren: Kaptan G\u00f6khan Karaku\u015f<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bilim adamlar\u0131 hava alanlar\u0131nda size vakit kazand\u0131rmak i\u00e7in bir algoritma geli\u015ftirdi Aran\u0131zdan s\u0131k u\u00e7anlar hava alanlar\u0131ndaki kuyruklarda \u00e7ok fazla vakit harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirler. Bu problem sadece yolcular i\u00e7in de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda u\u00e7u\u015flarda da t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011fa ve beklemelerden dolay\u0131 hava yollar\u0131 i\u00e7in fazla yak\u0131t harcanmas\u0131na yol a\u00e7ar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fu s\u0131ralar, insanlar\u0131n ve u\u00e7aklar\u0131n daha verimli bir ak\u0131\u015fa neden<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1429,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,95,71,5],"tags":[],"class_list":["post-1425","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-hava-trafigi","category-sektor","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1425"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1431,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1425\/revisions\/1431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}