{"id":1270,"date":"2015-08-05T21:41:48","date_gmt":"2015-08-05T21:41:48","guid":{"rendered":"http:\/\/bizimkokpit.com\/?p=1270"},"modified":"2015-08-05T21:41:48","modified_gmt":"2015-08-05T21:41:48","slug":"bayan-pilotlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bizimkokpit.com\/index.php\/2015\/08\/05\/bayan-pilotlar\/","title":{"rendered":"Bayan Pilotlar"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

\"kadin-pilotlar-generalleri-aglatti-568681\"<\/a><\/p>\n

Askeri havac\u0131l\u0131k, erkeklerin egemen oldu\u011fu bir d\u00fcnyad\u0131r. Sivil havac\u0131l\u0131kta da bayanlara sadece kabin g\u00f6revlerinde ve yer hizmetlerinde bulunmak yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f gibidir. U\u00e7uculu\u011fun erkeksi bir u\u011fra\u015f olarak kabul edilmesi, ve bu i\u015fi ba\u015f\u0131ndan beri erkeklerin yapmalar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullanma nedeniyle olsa gerek, bayanlar\u0131n bu d\u00fcnyaya giri\u015flerine kar\u015f\u0131 bir diren\u00e7 olmu\u015ftur. Sanki u\u00e7u\u015f, bayanlar\u0131n yeteneklerini a\u015fan ve beceremeyecekleri bir etkinlikmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Halbuki ba\u015fka u\u011fra\u015f\u0131 alanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u00fclkemizde de d\u00fcnyada da, emniyetle ve etkinlikle u\u00e7u\u015f yapan \u00e7ok say\u0131da bayan vard\u0131r.<\/p>\n

Etkin u\u00e7u\u015f yapmay\u0131 belirleyen unsur cinsiyet de\u011fil, u\u00e7u\u015fun gerektirdi\u011fi beceri ve performans\u0131 g\u00f6sterebilmektir. Zay\u0131f, korkak beceriksiz bayanlar vard\u0131r, ama b\u00f6yle erkekler de vard\u0131r. T\u00fcm bayanlar\u0131 bu kategoride de\u011ferlendirmek hem haks\u0131zl\u0131kt\u0131r, hem de konuya bilim d\u0131\u015f\u0131 ve ma\u00e7o tarz\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n

\"f15pilots\"<\/a><\/p>\n

ABD ordusunda ya\u015fanan ve tarihe ge\u00e7mi\u015f baz\u0131 olaylar, kad\u0131nlar\u0131n al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f toplumsal rollerinin \u00f6tesindeki ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r. 1782, 1861 ve 1862 y\u0131llar\u0131nda Debra SAMPSON, Sara EDMINS, E.D.J. KESHIRE isimli g\u00f6n\u00fcll\u00fc askerler i\u00e7 sava\u015fta g\u00f6\u011f\u00fcs g\u00f6\u011f\u00fcse m\u00fccadele ettiler, k\u0131l\u0131\u00e7 ve t\u00fcfekle yaraland\u0131lar. D\u00fc\u015fmandan \u00e7ok sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lardan korkmaktayd\u0131lar , \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar kad\u0131nd\u0131lar ve sava\u015fa kat\u0131labilmek i\u00e7in kendilerini erkek gibi g\u00f6stermi\u015flerdi. Bunlardan S. Edmins, cephede s\u0131tma olduktan sonra tedavi s\u0131ras\u0131nda cinsiyetinin \u00f6\u011frenilece\u011fini anlay\u0131nca firar etti ; Keshire’nin, 40 sava\u015fa kat\u0131ld\u0131ktan sonra bir askeri hastanedeki muayenesinde kad\u0131n oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. Dr. Mary Walker ise orduya doktor olarak ba\u015fvurusu reddedilince, 1861 y\u0131l\u0131nda hem\u015fire olarak g\u00f6rev ald\u0131, sava\u015fta esir d\u00fc\u015ft\u00fc, daha sonra kongreden madalya ald\u0131.<\/p>\n

ABD ordusunda 1948 y\u0131l\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n da asker olmalar\u0131na olanak sa\u011flayan yasa \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra, 1990’l\u0131 y\u0131llara kadar, kad\u0131nlar\u0131n da erkekler kadar performans g\u00f6sterip g\u00f6steremeyecekleri ve seks\u00fcel farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ekip \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l etkileyece\u011fi konusunda tart\u0131\u015fmalar devam etti. 1991 K\u00f6rfez sava\u015f\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirgin bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1972 y\u0131l\u0131nda ABD ordusundaki kad\u0131n oran\u0131 % 2 (45.000) iken, 1990′ larda oran % 12′ ye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Deniz Kuvvetlerindeki birimlerin %93′ \u00fc, Hava Kuvvetlerinde ise %100′ \u00fc bayanlara a\u00e7\u0131ld\u0131 (ABD Hava Kuvvetlerindeki kad\u0131n pilotlar WASP- Women Air Force Service Pilots ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r). Fakat Kara Kuvvetlerinde piyade, top ve z\u0131rhl\u0131 birliklerle, sava\u015fla do\u011frudan ilgili birimler , Deniz Kuvvetlerinde de sualt\u0131 g\u00f6revleri halen kad\u0131nlara kapal\u0131 tutulmaktad\u0131r. Bunda ger\u00e7ek\u00e7i nedenler kadar , toplumun baz\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 da etkili olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin her y\u0131l \u00e7ok say\u0131da u\u00e7ak kazas\u0131 olgular\u0131ndan bayan pilotlar\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kazalar daha \u00e7ok sansasyon yaratmakta ve bayanlar\u0131n yeterlili\u011fi konusunu ta\u0131t\u0131\u015fmaya a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n

1944 y\u0131l\u0131nda 5000 personelinin 415\u2019i kad\u0131n olan Eisenhower u\u00e7ak gemisinin denize a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan ”a\u015fk gemisi” s\u00f6ylentileri, ger\u00e7ekten \u00e7ok, olay\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakilerin kendi fantezilerini yans\u0131tmaktayd\u0131.\u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc 1.5 sene s\u00fcren bu yolculukta hi\u00e7bir gayri me\u015fru vukuat olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, evli personelden sadece 15 gebelik olay\u0131 belirlendi. Bu say\u0131 ise karada g\u00f6rev yapanlardaki gebelik oran\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n

Kara sava\u015flar\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ko\u015fullarda kad\u0131nlar\u0131n bulunmas\u0131 belki cinsel olaylar\u0131 artt\u0131rabilir gibi g\u00f6r\u00fcnmekte ise de, hava ve deniz kuvvetlerindeki g\u00f6rev niteli\u011fi, cinsiyet ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nemsizle\u015ftirmektedir. Konu ile ilgili olarak bir komutana sorulan soru ve al\u0131nan cevap ilgin\u00e7tir : Ayn\u0131 kabiliyet d\u00fczeyinde bir kad\u0131n ve bir erkek pilotumuz olsa, sava\u015fa hangisini g\u00f6nderirdiniz ? sorusunda komutan, erke\u011fi se\u00e7mi\u015fti. Ayn\u0131 soru, bu iki pilottan kad\u0131n daha yetenekli olsayd\u0131 ? \u015feklinde soruldu\u011funda ise, komutan k\u0131sa bir s\u00fcre teredd\u00fct g\u00f6sterdikten sonra ”gene erke\u011fi” cevab\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Bu anektod, ne yaz\u0131k ki, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ve ABD gibi bir \u00fclkede bile baz\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n bilimsel verileri \u00f6rtecek kadar etkinli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmekte oldu\u011funun g\u00f6stergesidir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de Bayan U\u00e7ucular<\/p>\n

\"877498_detay\"<\/a><\/p>\n

\u00dclkemizde u\u00e7u\u015f yapan ilk T\u00fcrk kad\u0131n Belk\u0131s \u015eevket Han\u0131m’ d\u0131r. Ata Pa\u015fa’ n\u0131n torunu olan Belk\u0131s Han\u0131m, Kad\u0131n Haklar\u0131n\u0131 Koruma Cemiyeti kurucular\u0131ndand\u0131 ve havac\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesine halk\u0131n deste\u011fini sa\u011flamak \u00fczere 30 Kas\u0131m 1913 g\u00fcn\u00fc, Fethi Bey’ in kulland\u0131\u011f\u0131 (Osmanl\u0131 isimli) D\u00f6perd\u00fcsin tipi bir u\u00e7akla Ye\u015filk\u00f6y’de u\u00e7mu\u015ftu. Daha sonra Atat\u00fcrk, T\u00fcrk kad\u0131n\u0131n\u0131n her alanda etkinlik g\u00f6stermesinin, \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fman\u0131n ko\u015fullar\u0131ndan biri oldu\u011funu \u00e7ok iyi bildi\u011finden, kendi manevi k\u0131z\u0131 Sabiha’ y\u0131 da havac\u0131l\u0131\u011fa te\u015fvik etmi\u015f o’na havac\u0131l\u0131\u011fa uygun d\u00fc\u015fen G\u00d6K\u00c7EN soyad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Bilindi\u011fi gibi Sabiha G\u00f6k\u00e7en ilk T\u00fcrk kad\u0131n pilotu olmaktan ba\u015fka, d\u00fcnyan\u0131n ilk kad\u0131n sava\u015f pilotu olma onurunu da kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat \u00fclkemizin ilk kad\u0131n pilotunun Bedriye Tahir G\u00f6kmen oldu\u011fu da \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. T\u00fcrk Hava Kuvvetlerinde 1955-1959 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hava Harp Okulundan mezun olan 20 bayan subaydan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc pilot olmu\u015flard\u0131r. Leman Alt\u0131n\u00e7eki\u00e7, ilk kad\u0131n jet pilotudur. Sonrakiler G\u00fclbin G\u00fclhan, \u015eenay G\u00fcnay, Asimet Karahasan, Tuna Avar, F. Zuhal Karao\u011flan’d\u0131r. Ayr\u0131ca T\u00fcrk Hava Kurumu y\u0131llard\u0131r bayan-erkek ayr\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n para\u015f\u00fct\u00e7\u00fc ve pilot e\u011fitimi yapt\u0131rmaktad\u0131r; Y\u0131ld\u0131z U\u00e7man ilk bayan para\u015f\u00fct\u00e7\u00fclerimizden birisi olarak, 1935 y\u0131l\u0131nda ilk atlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 y\u0131llarda pilot olan Sehavet Karapars 1995 y\u0131l\u0131nda \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

U\u00e7u\u015fa pilot olarak de\u011filse bile, pilotun en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7ilerinden, u\u00e7u\u015f doktoru olarak katk\u0131da bulunmak \u00fczere e\u011fitilmi\u015f bayanlar\u0131n, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerindeki emeklerinden ilki, Eski\u015fehir Hava Hastanesinde a\u00e7\u0131lan kurstan 1964 y\u0131l\u0131nda br\u00f6ve alan T\u00fcrkan Demirel; ikincisi 1994 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan kursu bitiren \u00d6zden Polat, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc 1995 y\u0131l\u0131nda u\u00e7u\u015f doktoru unvan\u0131 kazanan Almora Duman, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc de 1997 y\u0131l\u0131nda mezun olan G\u00f6kcan \u00d6zdemir’ dir. Dr. El\u00e7in Y\u0131ld\u0131z ise, Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan bu kurslara g\u00f6nderilerek 1995 y\u0131l\u0131nda u\u00e7u\u015f doktoru olan ilk sivil bayan tabiptir.<\/p>\n

\u00dclkemiz sivil havac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bayan u\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131 e\u011fitimi ise Hollanda’l\u0131 Madam Kostarik’ in e\u011fitimiyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1946 y\u0131l\u0131nda ”havac\u0131 kad\u0131n kamarot” kadrosuyla Adile Tu\u011frul, Mualta Bay\u00fclken, M\u00fcnevver Erdo\u011fdu, Nermin \u015een gibi isimler , ”ilk T\u00fcrk hostesleri” olarak havac\u0131l\u0131k tarihine ge\u00e7mi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcn bu \u00f6rnekler \u00fclkemiz havac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki bayanlar\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 vurgulamak \u00fczere verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bayan u\u00e7ucu olman\u0131n zorluklar\u0131 :<\/p>\n

Filo ortam\u0131nda veya u\u00e7akta erkek meslekta\u015flar\u0131n\u0131n bayan pilotlara kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. Pilot olmak isteyen bayanlar\u0131n erkeksi ki\u015filikte olduklar\u0131ndan da hep \u015f\u00fcphe edilmi\u015ftir. Rekabet, kendini kan\u0131tlama duygular\u0131 veya yap\u0131labilecek hatalar\u0131n gere\u011finden fazla ele\u015ftirilece\u011fi kayg\u0131s\u0131 gibi ek stresler i\u00e7indeki bir bayan pilotun u\u00e7u\u015fa konsantrasyonunun bozulmas\u0131 ve yeterli performans g\u00f6sterememesi do\u011fald\u0131r. Bu nedenle bayan pilotlar\u0131n daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda olumsuz bir puanla u\u00e7a\u011fa ad\u0131m atmakta olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

U\u00e7ak kokpitinin \u00f6zellikle askeri u\u00e7aklarda erkek antropometrisine g\u00f6re dizayn edilmi\u015f olu\u015fu, bayan u\u00e7ucular i\u00e7in ayr\u0131 bir zorluk yaratmaktad\u0131r. Oturma y\u00fcksekli\u011fi, ejection sistemleri, G-Suit, kask, maske \u00f6l\u00e7\u00fcleri, idrar toplama\u00a0apareyleri, rudder pedal sertli\u011fi vs. erkek v\u00fccut yap\u0131s\u0131 ve adale g\u00fcc\u00fc dikkate al\u0131narak imal edilmi\u015flerdir. Kad\u0131n v\u00fccudunun do\u011fal olarak daha ya\u011fl\u0131 olu\u015fu, g\u00f6\u011f\u00fcs anatomisindeki farklar, mensturasyon ve gebelik durumlar\u0131 da eklendi\u011finde, ger\u00e7ekten de bayan u\u00e7ucularla ilgili baz\u0131 sorunlar \u00e7\u0131kabilmektedir. Fakat bunlar \u00e7o\u011fu m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla a\u015f\u0131labilecek sorunlard\u0131r<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n

ABD Hava Kuvvetlerindeki pilotlar\u0131n % 1 ‘ i bayand\u0131r ; Kara Kuvvetlerinde ise 500 civar\u0131nda bayan havac\u0131 g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Kanada, Bel\u00e7ika, Hollanda, Norve\u00e7 ve \u0130ngiltere’de de bayan pilotlar\u0131n say\u0131s\u0131 giderek artmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Hollanda Kraliyet Hava Kuvvetlerinde bayan pilotlar i\u00e7in % 7 kontenjan tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dct\u011fm. Manja Blok 1993 -1994 y\u0131llar\u0131nda NATO’ nun Deny Flight Operasyonu \u00e7er\u00e7evesinde S\u0131rp hedeflerine sald\u0131rmaya haz\u0131r olarak F-16 u\u00e7a\u011f\u0131yla Bosna \u00fczerinde uzun u\u00e7u\u015f g\u00f6revlerinde bulunmu\u015ftur. D\u00fcnyan\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck pilotu da 7 ya\u015f\u0131nda bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu olan Jessica Dubroff dur. 1996 Nisan ay\u0131nda bir rekor u\u00e7u\u015funda kaza ge\u00e7irerek \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Bu ve benzeri kritik g\u00f6revlerde toplumun ve politikac\u0131lar\u0131n bak\u0131\u015f\u0131 pilotun cinsiyeti de\u011fil, yap\u0131lan i\u015fin etkinli\u011fi olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bayan pilot ki\u015filik \u00f6zellikleri :<\/p>\n

\"burcu-5\"<\/a><\/p>\n

Meslek-ki\u015filik yap\u0131s\u0131 uyumunu zorunlu k\u0131lan u\u011fra\u015f\u0131 alanlar\u0131ndan biri olan u\u00e7uculukta askeri erkek pilot ki\u015filik \u00f6zellikleri iyi belirlenmi\u015ftir. Bu \u00f6zellikler yukar\u0131daki b\u00f6l\u00fcmlerde anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ”Erkek pilot prototipi” kar\u015f\u0131s\u0131nda bayan u\u00e7ucular\u0131n hangi karakteristiklere sahip oldu\u011fu ve hangi \u00f6zelliklerin meslek se\u00e7iminde onlar\u0131 u\u00e7uculu\u011fa y\u00f6neltti\u011fi incelemeye de\u011fer bir konudur. Ger\u00e7ekten de, pilot olmak isteyen bir bayan ile, bunu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f ba\u015fka birisi aras\u0131nda belirgin ki\u015filik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc pilotluk (u\u00e7uculuk), bir erkek mesle\u011fi ve erkek\u00e7e bir u\u011fra\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. U\u00e7a\u011f\u0131n kendisi bile bir erkeklik sembol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

ABD Hava Kuvvetlerinde u\u00e7u\u015f doktoru, u\u00e7u\u015f hem\u015firesi ve \u00f6\u011fretmen pilot olarak g\u00f6rev yapan 57 bayan u\u00e7ucuya Edwards Ki\u015fisel Tercih Envanteri (EPPS) uygulanarak psikiyatrik de\u011ferlendirilmeye al\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Sonu\u00e7ta u\u00e7ucu olmayan kad\u0131nlar ve u\u00e7ucu erkeklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kad\u0131n u\u00e7ucu ki\u015filik \u00f6zellikleriyle erkek u\u00e7ucu ki\u015filik \u00f6zelliklerinin benzerli\u011fine var\u0131lm\u0131\u015f; fakat gene de kad\u0131n u\u00e7ucular\u0131n ”di\u015fi” olma \u00f6zelliklerini koruduklar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 17 kad\u0131n pilotun de\u011ferlendirildi\u011fi ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise \u015fu bulgular ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr :<\/p>\n